खालील माहीतीवरून समाजसुधारक ओळखा. a. ते एलफिन्स्टन कॉलेजमध्ये असिस्टंट प्रोफेसर होते. b. त्यांनी इ. स. 1840 मध्ये दिग्दर्शन नावाचे पहीले मराठी मासीक सुरू केले. c. ब्रिटीश सरकारने त्यांची 1840 मध्ये 'जस्टीस ऑफ द पीस' म्हणून नेमणूक केली.
EN
Identify the social reformer from the following information:
a. He was an Assistant Professor at Elphinstone College.
b. In 1840, he started the first Marathi monthly magazine named Digdarshan.
c. The British Government appointed him as 'Justice of the Peace' in 1840.
योग्य उत्तर: पर्याय १ (बाळशास्त्री जांभेकर)
सविस्तर विश्लेषण:
•
वर्णनावरून बाळशास्त्री जांभेकर यांची ओळख:
•
एल्फिन्स्टन कॉलेजमध्ये असिस्टंट प्रोफेसर: बाळशास्त्री जांभेकर (१८१२-१८४६) हे मुंबईच्या एल्फिन्स्टन इन्स्टिट्यूटमध्ये नियुक्त होणारे पहिले भारतीय साहाय्यक प्राध्यापक (गणिताचे अध्यापक) होते.
•
'दिग्दर्शन' मासिक (१८४०): त्यांनी मे १८४० मध्ये मराठीतील पहिले सचित्र आणि ज्ञानवर्धक मासिक 'दिग्दर्शन' सुरू केले, ज्यामध्ये इतिहास, भूगोल, भौतिकशास्त्र आणि विज्ञानावर माहितीपूर्ण लेख प्रसिद्ध केले जात.
•
जस्टिस ऑफ पीस (१८४०): ब्रिटिश सरकारने त्यांच्या असामान्य विद्वत्तेचा आणि समाजसेवेचा गौरव करण्यासाठी १८४० मध्ये त्यांना 'जस्टिस ऑफ द पीस' (JP) हा मानद बहुमान प्रदान केला.
•
मराठी वृत्तपत्रसृष्टीचे जनक: ६ जानेवारी १८३२ रोजी त्यांनी 'दर्पण' हे पहिले मराठी वृत्तपत्र सुरू केले. म्हणून ६ जानेवारी हा दिवस महाराष्ट्रात 'पत्रकार दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
बाळशास्त्री जांभेकरांनी १८४० मध्ये ज्ञानेश्वरीची पहिली मुद्रित प्रत (छापील आवृत्ती) शुद्ध करून प्रसिद्ध केली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Balshastri Jambhekar)
Detailed Analysis:
•
Identification of Balshastri Jambhekar:
•
First Native Assistant Professor: Appointed at Bombay's premier Elphinstone College to teach mathematics, physics, and humanities.
•
'Digdarshan' Monthly (1840): Founded *Digdarshan*, the first Marathi monthly periodical, publishing illustrated articles on history, geography, physics, and natural sciences.
•
Justice of the Peace (1840): The British administration nominated him as a Justice of the Peace (JP) in 1840 in appreciation of his intellectual leadership.
•
Father of Marathi Journalism: He founded Marathi's first bilingual newspaper, 'Darpan', on 6 January 1832. Consequently, 6 January is celebrated across Maharashtra as 'Journalist Day' (Patrakar Din).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Jambhekar brought out the very first printed and edited edition of Sant Dnyaneshwar's *Dnyaneshwari* in 1840.