🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Rajyaseva Mains 2017 MEDIUM

'सरांनी विद्यार्थ्यांना सूर्यनमस्कार शिकवले.' या वाक्यातील क्रियापदाचा प्रकार ओळखा.

EN Identify the type of verb in the sentence 'सरांनी विद्यार्थ्यांना सूर्यनमस्कार शिकवले' (The teacher taught suryanamaskar to the students).
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
उभयविध क्रियापद
Ambitransitive verb
B
प्रयोजक क्रियापद
Causative verb
C
शक्य क्रियापद
Potential verb
D
द्विकर्मक क्रियापद
Ditransitive verb
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) द्विकर्मक क्रियापद

सविस्तर विश्लेषण:

• ज्या क्रियापदाचा अर्थ पूर्ण होण्यासाठी वाक्यात दोन कर्मांची आवश्यकता असते, त्यास द्विकर्मक क्रियापद (Ditransitive Verb) म्हणतात.
• या वाक्याचे घटक:
• शिकवणारे कोण? -> सर (कर्ता).
• काय शिकवले? -> सूर्यनमस्कार (प्रत्यक्ष कर्म - वस्तुवाचक, प्रथमा).
• कोणाला शिकवले? -> विद्यार्थ्यांना (अप्रत्यक्ष कर्म - व्यक्तिवाचक, चतुर्थी).
• वाक्यात दोन कर्मे (सूर्यनमस्कार व विद्यार्थ्यांना) असल्यामुळे 'शिकवले' हे द्विकर्मक क्रियापद आहे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (१) उभयविध क्रियापद: जे सकर्मक व अकर्मक दोन्ही प्रकारे वापरता येते (उदा. कापणे, मोडणे).
• पर्याय (२) प्रयोजक क्रियापद: कर्ता दुसऱ्याकडून क्रिया करवून घेतो (उदा. आई मुलाला चालविते).
• पर्याय (३) शक्य क्रियापद: सामर्थ्य दर्शवणारे क्रियापद (उदा. मला चालवते).

म्हणून पर्याय (४) अचूक आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

देणे, सांगणे, शिकवणे, विचारणे, दाखवणे, वाटणे ही धातूरूपे सामान्यतः द्विकर्मक क्रियापदे बनवतात, कारण त्यांना प्रत्यक्ष कर्म (काय?) आणि अप्रत्यक्ष कर्म (कोणाला?) या दोन्हीची गरज असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Ditransitive verb

Detailed Analysis:

• A verb that requires two objects (a direct object and an indirect object) to complete its grammatical meaning is called a Ditransitive verb (द्विकर्मक क्रियापद).
• Components of this sentence:
• Who taught? -> सरांनी (Teacher - Subject).
• What was taught? -> सूर्यनमस्कार (Suryanamaskar - Direct Object, inanimate).
• To whom was it taught? -> विद्यार्थ्यांना (To students - Indirect Object, animate, Dative).
• Because two distinct objects exist in the clause, 'शिकवले' is a Ditransitive verb.

Analysis of Other Options:

• Option (1) Ambitransitive verb: Can function as both transitive and intransitive (e.g., कापणे, मोडणे).
• Option (2) Causative verb: The subject induces another agent to act (e.g., चालविते).
• Option (3) Potential verb: Expresses physical capability (e.g., चालवते).

Hence, Option (4) is correct.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip:

Common Ditransitive roots in Marathi:

देणे (to give), सांगणे (to tell), शिकवणे (to teach), विचारणे (to ask), दाखवणे (to show). They take both direct (what?) and indirect (whom?) objects.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) उभयविध क्रियापद (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) प्रयोजक क्रियापद (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) शक्य क्रियापद (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) द्विकर्मक क्रियापद (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) द्विकर्मक क्रियापद**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →