🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Navi Mumbai) 22 Sept 2021 Official Paper 2021 MEDIUM

'मी शरीरबळ कमविण्याचा संकल्प करतो.' या वाक्यातील प्रयोग ओळखा.

EN Identify the voice (प्रयोग) in the sentence: "'मी शरीरबळ कमविण्याचा संकल्प करतो.'"
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
कर्मणी प्रयोग
Passive Voice (Karmani Prayog)
B
कर्तरी प्रयोग
Active Voice (Kartari Prayog)
C
भावे प्रयोग
Impersonal Voice (Bhave Prayog)
D
यांपैकी नाही
None of these
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) [कर्तरी प्रयोग]

स्पष्टीकरण:

प्रयोग- कर्त्याची किंवा कर्माची क्रियापदाशी अशी जी जुळणी, ठेवण किंवा रचना तिलाच व्याकरणात प्रयोग असे म्हणतात.

प्रयोगाचे मुख्य ३ प्रकार पडतात.

• कर्तरिप्रयोग
• कर्मणिप्रयोग
• भावेप्रयोग

📌 Key Pointsकर्तरी प्रयोग-

क्रियापद हे जेव्हा कर्त्याच्या तंत्राप्रमाणे चालते तेव्हा कर्तरी प्रयोग होतो.

कर्तरी प्रयोगाची वैशिष्ट्ये-

कर्तरी प्रयोगात कर्ता नेहमी प्रथमा विभक्तीत असतो.

वाक्यातील क्रियापद हे कर्त्याच्या लिंग, वचन व पुरुषानुसार बदलते.

उदा- तो गाणे गातो.

स्पष्टीकरण- या उदाहरणात गाणे गाण्याची क्रिया तो करतो आहे, येथे त्याच्या तंत्राप्रमाणे क्रियापद चालते आहे. म्हणून हा कर्तरी प्रयोग होय.

अशाचप्रकारे 'मी शरीरबळ कमविण्याचा संकल्प करतो.' या वाक्यात मी हा कर्ता झाला आणि कर्त्याला शरीरबळ कमवायचे आहे, त्याचा तो संकल्प करतो म्हणून हा कर्तरी प्रयोग होय.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'कर्मणी प्रयोग' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 2 (अचूक उत्तर): 'कर्तरी प्रयोग' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.
• पर्याय 3: 'भावे प्रयोग' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 4: 'यांपैकी नाही' हा पर्याय चुकीचा आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: प्रयोग ओळखताना कर्त्याला व कर्माला प्रत्यय आहे का ते तपासा: कर्त्याला प्रत्यय नसल्यास 'कर्तरी', कर्माला प्रत्यय नसल्यास 'कर्मणी' आणि दोघांनाही प्रत्यय असल्यास 'भावे' प्रयोग होतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) [Active Voice (Kartari Prayog)]

Explanation:

Experiment- The matching, placement or composition of the doer or action with the verb is called experiment in grammar.

There are 3 main types of experiments.

• Application
• Karmanipryog
• Price experiment

📌 Key Points Experiment-

When the verb follows the pattern of the subject, it is a verb.

Features of Kartari experiment-

In the Kartari experiment, the subject is always in the first declension.

The verb in a sentence varies according to the gender, subject, and person of the subject.

Ex- He sings a song.

Explanation- In this example he is performing the action of singing, here the verb is active as in his technique. So this is an experiment.

Similarly, 'I resolve to gain physical strength.' In this sentence, I became this doer and the doer wants to gain body strength, he resolves to do so, so this is Kartari experiment.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'Passive Voice (Karmani Prayog)' is incorrect in this context.
• Option 2 (Correct Answer): 'Active Voice (Kartari Prayog)' is the correct response according to official examination criteria.
• Option 3: 'Impersonal Voice (Bhave Prayog)' is incorrect in this context.
• Option 4: 'None of these' is incorrect in this context.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: To identify Prayog (Voice): Check suffixes on subject and object. If subject has no suffix -> Kartari; if object has no suffix -> Karmani; if both have suffixes -> Bhave.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) कर्मणी प्रयोग (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) कर्तरी प्रयोग (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) [कर्तरी प्रयोग]**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) भावे प्रयोग (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) यांपैकी नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका
quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →