खालीलपैकी कोणता सण UNESCO मध्ये अमूर्त सांस्कृतिक वारसा म्हणून कोरलेला आहे?
उत्तर: नवरोझ (Nowruz)
उत्तर: नवरोझ (Nowruz)
उत्तर: पर्याय 3 (नवरोझ)
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर नवरोझ आहे
Key Points
नवरोझ हे इराणी नववर्ष आहे, जे पारसी नववर्ष म्हणून ओळखले जाते आणि काही धार्मिक गट जगभरात साजरे करतात.
हा सण फरवरदिनच्या पहिल्या दिवशी साजरा केला जातो - जो झोरोस्ट्रियन दिनदर्शिके चा पहिला महिना आणि वसंत ऋतुच्या प्रारंभी सुरू होतो.
UNESCO भारतातील मानवतेचा अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यामध्ये सूचीबद्ध, हा सण नवरोज, नौरोझ, नवरुज, नौ रु झ आणि नेवरुझ म्हणून देखील ओळखला जातो.
हा सण वसंतसंपातापासून सुरू होतो, ज्या वेळी सूर्य विषुववृत्तातून जातो.
तो अफगाणिस्तान, अझरबैजान, भारत, इराण, इराक, कझाकस्तान, किर्गिस्तान, पाकिस्तान, ताजिकिस्तान, तुर्की, तुर्कमेनिस्तान आणि उझबेकिस्तानमध्ये साजरा केला जातो.
भारतात, तो मुख्यतः गुजरात आणि महाराष्ट्र येथे साजरा केला जातो.
Additional Information ऐतिहासिक महत्त्व:
ही परंपरा फार पूर्वीपासून सुरू झाली आणि पारसी राजा जमशेद यांच्या नावावरून ठेवण्यात आले आहे, ज्यां नी पारसी दिनदर्शिका सुरू केले. अशा प्रकारे, नाव - जमशेद-ए-नवरोझ.
राजा जमशेद यांना त्यांच्या धार्मिकतेसाठी आणि सत्यतेसाठी उच्च स्थानावर ठेवण्यात आले होते. तर, पारशी लोक सणाच्या वेळी राजाला साजरे करतात जे सद्गुण मार्गावर चालणे आणि सत्यतेने जगणे सूचित करतात.
जगभरात, पारशी समुदाय आणि मुस्लिमांचे विविध पंथ (सुन्नी आणि शिया, दोन्ही) नौरोझ साजरा करतात.
पारसी अताश बेहराम येथे प्रार्थना करतात (विजयाची अग्नी- अग्नीचा सर्वोच्च अग्नी दर्जा जो झोरोस्ट्रियन अग्नि मंदिरात शाश्वत ज्योत म्हणून ठेवता येतो).
📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रातील प्रमुख नद्या (गोदावरी, भीमा, कृष्णा, तापी, नर्मदा) आणि त्यांच्या उपनद्या, उगमस्थाने व धरण प्रकल्प यांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
Answer: Option 3 (Nowruz)
Explanation:
Key Points
Nowruz is the Iranian New Year , which is widely known as the Persian New Year and is celebrated worldwide by some religious groups.
The festival is celebrated on the first of Farvardin – Zoroastrian calendar’s first month and the onset of spring.
Listed in UNESCO Intangible Cultural Heritage of Humanity of India , the festival is also known as Navroj, Nowrouz, Navruz,Novruz, and Nevruz.
The festival commences at the vernal equinox stroke, the time when the sun passes through the equator.
It is celebrated in Afghanistan, Azerbaijan, India, Iran, Iraq, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Pakistan, Tajikistan, Turkey, Turkmenistan, and Uzbekistan.
In India, it is mostly celebrated in Gujarat and Maharashtra.
Additional Information Historical Significance:
The tradition began long ago and is baptized after the Persian King, Jamshed who introduced the Parsi calendar. Thus, the name – Jamshed-i-Nowroz.
King Jamshed was held on high for his righteousness and truthfulness. So, Parsis also celebrate the king during the festival signifying walking on the virtuous path and living truthfully.
All over the world, the Parsi community and various sects of Muslims (Sunni and Shia, both) celebrate Nowruz.
Parsis pray at Atash Behram (Fire of Victory- the highest fire grade of a fire that can be placed in a Zoroastrian fire temple as an eternal flame).
📌 MPSC Exam Tip: Mastery over Maharashtra's river systems (Godavari, Bhima, Krishna, Tapi), their tributaries, origins, and major multipurpose dam projects is essential for high scoring.
'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.