🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Maharashtra Zilla Parishad Bharti (ZP) 2024 MEDIUM

खालीलपैकी कोणता सण UNESCO मध्ये अमूर्त सांस्कृतिक वारसा म्हणून कोरलेला आहे?

EN Identify which among the following is inscribed in the UNESCO as an intangible cultural heritage?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
गुढी पाडवा
Gudi Padwa
B
दसरा
Dussehra
C
नवरोझ
Nowruz
D
वैशाखी
Vaisakhi
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय 3 (नवरोझ)

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर नवरोझ आहे

Key Points

नवरोझ हे इराणी नववर्ष आहे, जे पारसी नववर्ष म्हणून ओळखले जाते आणि काही धार्मिक गट जगभरात साजरे करतात.

हा सण फरवरदिनच्या पहिल्या दिवशी साजरा केला जातो - जो झोरोस्ट्रियन दिनदर्शिके चा पहिला महिना आणि वसंत ऋतुच्या प्रारंभी सुरू होतो.

UNESCO भारतातील मानवतेचा अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यामध्ये सूचीबद्ध, हा सण नवरोज, नौरोझ, नवरुज, नौ रु झ आणि नेवरुझ म्हणून देखील ओळखला जातो.

हा सण वसंतसंपातापासून सुरू होतो, ज्या वेळी सूर्य विषुववृत्तातून जातो.

तो अफगाणिस्तान, अझरबैजान, भारत, इराण, इराक, कझाकस्तान, किर्गिस्तान, पाकिस्तान, ताजिकिस्तान, तुर्की, तुर्कमेनिस्तान आणि उझबेकिस्तानमध्ये साजरा केला जातो.

भारतात, तो मुख्यतः गुजरात आणि महाराष्ट्र येथे साजरा केला जातो.

Additional Information ऐतिहासिक महत्त्व:

ही परंपरा फार पूर्वीपासून सुरू झाली आणि पारसी राजा जमशेद यांच्या नावावरून ठेवण्यात आले आहे, ज्यां नी पारसी दिनदर्शिका सुरू केले. अशा प्रकारे, नाव - जमशेद-ए-नवरोझ.

राजा जमशेद यांना त्यांच्या धार्मिकतेसाठी आणि सत्यतेसाठी उच्च स्थानावर ठेवण्यात आले होते. तर, पारशी लोक सणाच्या वेळी राजाला साजरे करतात जे सद्गुण मार्गावर चालणे आणि सत्यतेने जगणे सूचित करतात.

जगभरात, पारशी समुदाय आणि मुस्लिमांचे विविध पंथ (सुन्नी आणि शिया, दोन्ही) नौरोझ साजरा करतात.

पारसी अताश बेहराम येथे प्रार्थना करतात (विजयाची अग्नी- अग्नीचा सर्वोच्च अग्नी दर्जा जो झोरोस्ट्रियन अग्नि मंदिरात शाश्वत ज्योत म्हणून ठेवता येतो).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रातील प्रमुख नद्या (गोदावरी, भीमा, कृष्णा, तापी, नर्मदा) आणि त्यांच्या उपनद्या, उगमस्थाने व धरण प्रकल्प यांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option 3 (Nowruz)

Explanation:

Key Points

Nowruz is the Iranian New Year , which is widely known as the Persian New Year and is celebrated worldwide by some religious groups.

The festival is celebrated on the first of Farvardin – Zoroastrian calendar’s first month and the onset of spring.

Listed in UNESCO Intangible Cultural Heritage of Humanity of India , the festival is also known as Navroj, Nowrouz, Navruz,Novruz, and Nevruz.

The festival commences at the vernal equinox stroke, the time when the sun passes through the equator.

It is celebrated in Afghanistan, Azerbaijan, India, Iran, Iraq, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Pakistan, Tajikistan, Turkey, Turkmenistan, and Uzbekistan.

In India, it is mostly celebrated in Gujarat and Maharashtra.

Additional Information Historical Significance:

The tradition began long ago and is baptized after the Persian King, Jamshed who introduced the Parsi calendar. Thus, the name – Jamshed-i-Nowroz.

King Jamshed was held on high for his righteousness and truthfulness. So, Parsis also celebrate the king during the festival signifying walking on the virtuous path and living truthfully.

All over the world, the Parsi community and various sects of Muslims (Sunni and Shia, both) celebrate Nowruz.

Parsis pray at Atash Behram (Fire of Victory- the highest fire grade of a fire that can be placed in a Zoroastrian fire temple as an eternal flame).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Mastery over Maharashtra's river systems (Godavari, Bhima, Krishna, Tapi), their tributaries, origins, and major multipurpose dam projects is essential for high scoring.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) गुढी पाडवा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) दसरा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) नवरोझ (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय 3 (नवरोझ)
✗ पर्याय (4) वैशाखी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: महाराष्ट्र भूगोल व पर्यावरण सराव चाचणी #१ (नद्या, धरणे व प्राकृतिक रचना)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा भूगोल

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'भारताचा भूगोल' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारताचा भूगोल' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →