🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Maharashtra Zilla Parishad Bharti (ZP) 2024 MEDIUM

गुप्त काळात वैद्यकशास्त्रात काम केल्याबद्दल पुढील पर्यायांपैकी कोणाला ओळखले जाते?

EN Identify which of the following figures is known for his work on Medicine during the Gupta period?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
शौनक
Shaunak
B
नागार्जुन
Nagarjuna
C
चरका
Charaka
D
सुश्रुत
Sushruta
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय 4 (सुश्रुत)

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर सुश्रुत आहे.

सुश्रुत हे भारतातील सर्वात प्रसिद्ध चिकित्सक आणि शल्यविशारद आहेत .

इ.स. पूर्व 5 व्या शतकात जरी त्यांनी कार्य केले असले तरी त्यांचे हे कार्य , चिकित्सा आणि शस्त्रक्रि या या क्षेत्रातील त्यांचे योगदान पाश्चात्य देशातील अनेक या प्रकारचे शोध लागण्यापूर्वीचे आहे .

सुश्रुत यांनी नेत्रगोलिक आजारांकरिता आपल्या अनुभवांवर आधारित संपूर्ण खंड सादर केला आहे .

​

शौनक

तो ग्रीस्तमदाचा पुत्र होता आणि त्याने

मानवी जीवनाच्या चार स्तरांवरील

प्रणालीचा शोध लावला.

नागार्जुन

ते बौद्ध भिक्षू, विद्वान आणि

बौद्ध तत्वज्ञानाच्या मध्यमाका

शाळेचे संस्थापक म्हणून

ओळखले जातात.

त्यांना भारताचे आइनस्टाइन

म्हणून ओळखले जाते.

चरक

हे सामान्यता भारतीय

औषधाचे जनक म्हणून ओळखले जातात

प्राचीन भारतात आयुर्वेद, औषधी

आणि जीवनशैली विकसित केली गेली

त्याचे मूलभूत योगदानकर्ते हे होते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रातील प्रमुख नद्या (गोदावरी, भीमा, कृष्णा, तापी, नर्मदा) आणि त्यांच्या उपनद्या, उगमस्थाने व धरण प्रकल्प यांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option 4 (Sushruta)

Explanation:

Key Points

Sushruta is the most celebrated physician and surgeon in India .

He is known for his work on medicine during the Gupta period

Though he practiced during the 5th century, many of his contributions to medicine and surgery preceded similar discoveries in the Western world.

Susrutha Samitha was written by Susrutha.

He was said to have been the best surgeon during the Gupta period.

Sushruta devotes a complete volume of his experiences to ophthalmologic diseases.

The Gupta Dynasty ruled the mid-to-late 3rd century (approximately) to 543 AD. Founded by Sri Gupta.

Shaunak

He was the son of Gritsamada and invented the system of the four levels of human life.

Nagarjuna

He is known as a Buddhist monk, a scholar, and the founder of the Madhyamaka school of Buddhist philosophy.

He is known as the Einstein of India.

Charaka ( 1st-2nd centuries

C.E. )

He is usually known as the father of Indian medicine.

He was one of the principal contributors to Ayurveda, a system of medicine and lifestyle developed in Ancient India.

He lived during the reign of Kanishka , the king of the Kushan dynasty that ruled over the northern part of the Indian subcontinent, Afghanistan, and possibly areas of Central Asia north of the Kashmir region.

Important Points

Gupta Dynasty:

The founder of the Gupta dynasty was Sri Gupta.

He was succeeded by Ghatotkacha. These two were called Maharajas.

The next ruler was Chandragupta I and he was the first to be called Maharajadhiraja.

Chandragupta, I was succeeded by Samudragupta in about 330 A.D ., who reigned for about fifty years.

He was a great military genius and is said to have commanded a military campaign across the Deccan , and also subdued the forest tribes of the Vindhya region.

Samudragupta's successor Chandragupta II, also known as Vikramaditya, conquered the extensive territories of Malwa, Gujarat and Kathiawar.

Key Points

Some famous events during the rule of Gupta Kings:

The famous Chinese pilgrim, Fahien visited India during the reign of Chandragupta II.

Out of his nine years of stay in India, he spent six years in the Gupta empire.

Chandragupta II waged war against the Saka satraps of western India.

Rudrasimha III, the last ruler of the Saka satrap was defeated, dethroned, and killed . His territories in western Malwa and the Kathiawar Peninsula were annexed into the Gupta Empire.

Kumaragupta laid the foundation of Nalanda University.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Mastery over Maharashtra's river systems (Godavari, Bhima, Krishna, Tapi), their tributaries, origins, and major multipurpose dam projects is essential for high scoring.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) शौनक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) नागार्जुन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) चरका (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) सुश्रुत (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय 4 (सुश्रुत)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: महाराष्ट्र भूगोल व पर्यावरण सराव चाचणी #१ (नद्या, धरणे व प्राकृतिक रचना)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा भूगोल

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'भारताचा भूगोल' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारताचा भूगोल' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →