पुढीलपैकी कोणत्या वाक्प्रचाराचा चुकीचा वाक्यात उपयोग केला आहे, तो ओळखा.
EN
Identify which of the following idioms is used INCORRECTLY in its sentence.
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण
अचूक उत्तर: पर्याय (३) मी परीक्षेत नापास झालो म्हणून बाबांनी मला डोक्यावर घेतले.
स्पष्टीकरण:
•
पर्याय (३) चे विश्लेषण:
•
'डोक्यावर घेणे': या वाक्प्रचाराचा अर्थ 'अतिशय कौतुक करणे, लाड करणे किंवा अवाजवी सन्मान देणे' असा होतो.
•
परीक्षेत नापास झाल्यावर वडील मुलाचे कौतुक करून त्याला डोक्यावर घेणार नाहीत; तेथे संताप व्यक्त करणे किंवा समज देणे स्वाभाविक असते. त्यामुळे हा वाक्यातील उपयोग पूर्णपणे चुकीचा व विसंगत आहे.
•
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (हे योग्य उपयोग आहेत):
•
पर्याय (१) 'टोपी उडवणे': याचा अर्थ थट्टा मस्करी करणे असा होतो (वाक्य योग्य).
•
पर्याय (२) 'गुळणी फोडणे': याचा अर्थ मनात दडवून ठेवलेले गुपित शेवटी बोलून दाखवणे असा होतो (वाक्य योग्य).
•
पर्याय (४) 'देव्हारे माजवणे': याचा अर्थ अवाजवी स्तुती करून फाजील महत्त्व देणे असा होतो (वाक्य योग्य).
•
म्हणून चुकीचा उपयोग असलेला पर्याय (३) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: 'डोक्यावर घेणे' = अवाजवी कौतुक/लाड करणे; 'डोक्यावर बसणे' = फाजील लाडामुळे उद्धट होणे. वाक्याचा संदर्भ अनुकूल आहे की प्रतिकूल हे पाहून उत्तर ठरवावे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) मी परीक्षेत नापास झालो म्हणून बाबांनी मला डोक्यावर घेतले.
Explanation:
•
Analysis of Option (3):
•
'डोक्यावर घेणे' (Dokyavar ghene): Idiomatically means 'to celebrate lavishly, shower with excessive praise, or pamper someone'.
•
A father will not celebrate or pamper a child for failing an exam; hence using 'डोक्यावर घेतले' in this context is completely inappropriate and contextually contradictory.
•
Analysis of correct usages:
•
Option (1) 'टोपी उडवणे': To mock or make fun of someone (Correct usage).
•
Option (2) 'गुळणी फोडणे': To finally disclose a long-kept secret (Correct usage).
•
Option (4) 'देव्हारे माजवणे': To glorify or grant undue importance to something (Correct usage).
•
Therefore, Option (3) represents the incorrect usage.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Idiomatic sentence usage questions test contextual harmony: ensure the positive/negative connotation of the idiom matches the sentence scenario.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) नाक्यावरच्या पोरांनी माझी चांगलीच टोपी उडवली. (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) विश्वासरावांनी शेवटी एकदाची गुळणी फोडली. (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) मी परीक्षेत नापास झालो म्हणून बाबांनी मला डोक्यावर घेतले. (अचूक उत्तर):
[gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) मी परीक्षेत नापास झालो म्हणून बाबांनी मला डोक्यावर घेतले.**[/gold]
✗ पर्याय (4) प्रेक्षकांनी दुरदर्शनवरील मालिकांचे सध्या फारच देव्हारे माजवले आहेत. (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग घटक चाचणी
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'मी परीक्षेत नापास झालो म्हणून बाबांनी मला डोक्यावर घेतले.' हे असून ते 'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.