🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2017 MEDIUM

जर दोन प्रतिरोधक मालिकांमध्ये जोडलेले असतील तर एकूण प्रतिकार 45 Ω आहे आणि समान प्रतिरोधक समांतर जोडलेले असल्यास, एकूण प्रतिकार 10 Ω होते. वैयक्तिक प्रतिरोधकांचे मूल्य शोधा.

EN If two resistors are connected in series, the total resistance is 45 Ω and if the same resistors are connected in parallel, the total resistance becomes 10 Ω. Find the value of the individual resistors.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

20 Ω, 25 Ω

20 Ω, 20 Ω

30 Ω, 30 Ω

15 Ω, 30 Ω

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (१५ $\Omega$, ३० $\Omega$ / 15 $\Omega$, 30 $\Omega$)

सविस्तर विश्लेषण:

• दिलेली माहिती:

• दोन प्रतिरोधकांची एकसर जोडणीतील (Series) एकूण रोध ($R_s$) = ४५ $\Omega$

• त्याच दोन प्रतिरोधकांची समांतर जोडणीतील (Parallel) एकूण रोध ($R_p$) = १० $\Omega$

• सूत्रे:

१. एकसर जोडणीसाठी:

R_1 + R_2 = 45\text{ }\Omega \quad \text{--- (समीकरण १)}

२. समांतर जोडणीसाठी:

\frac{1}{R_p} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} \implies R_p = \frac{R_1 R_2}{R_1 + R_2} = 10

\frac{R_1 R_2}{45} = 10 \implies R_1 R_2 = 450 \quad \text{--- (समीकरण २)}

• पर्यायांवरून पडताळणी:

• पर्याय ४: $R_1 = 15\text{ }\Omega$ आणि $R_2 = 30\text{ }\Omega$

• बेरीज: $15 + 30 = 45\text{ }\Omega$ (एकसर जोडणी सत्य)

• समांतर रोध: $\frac{15 \times 30}{15 + 30} = \frac{450}{45} = 10\text{ }\Omega$ (समांतर जोडणी सत्य)

त्यामुळे वैयक्तिक प्रतिरोधकांची मूल्ये १५ $\Omega$ आणि ३० $\Omega$ आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• एकसर जोडणी (Series): रोध वाढवण्यासाठी वापरतात; प्रत्येक रोधातून वाहणारा विद्युतप्रवाह समान असतो ($I = \text{constant}$).

• समांतर जोडणी (Parallel): रोध कमी करण्यासाठी वापरतात; घरातील विद्युत उपकरणे समांतर जोडणीत जोडलेली असतात ($V = \text{constant}$).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (15 $\Omega$, 30 $\Omega$)

Detailed Analysis:

• Given Parameters:

• Equivalent resistance in series ($R_s$) = $45\text{ }\Omega$

• Equivalent resistance in parallel ($R_p$) = $10\text{ }\Omega$

• Formulas:

1. For series connection:

R_1 + R_2 = 45\text{ }\Omega \quad \text{--- (Eq. 1)}

2. For parallel connection:

R_p = \frac{R_1 R_2}{R_1 + R_2} = 10\text{ }\Omega

Substituting $(R_1 + R_2 = 45)$:

\frac{R_1 R_2}{45} = 10 \implies R_1 R_2 = 450 \quad \text{--- (Eq. 2)}

• Verifying against options:

• For Option 4 ($15\text{ }\Omega$ and $30\text{ }\Omega$):

• Sum: $15 + 30 = 45\text{ }\Omega$ (satisfies Eq. 1)

• Product: $15 \times 30 = 450$ (satisfies Eq. 2)

• Parallel equivalent: $\frac{450}{45} = 10\text{ }\Omega$.

Therefore, the individual resistor values are 15 $\Omega$ and 30 $\Omega$.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Resistor configurations:

• Series: Current remains constant across components; equivalent resistance $R_s = R_1 + R_2$ (used to increase total resistance).

• Parallel: Potential difference (voltage) remains constant; domestic wiring is always arranged in parallel.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) 20 Ω, 25 Ω (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) 20 Ω, 20 Ω (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) 30 Ω, 30 Ω (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) 15 Ω, 30 Ω (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ४ (१५ $\Omega$, ३० $\Omega$ / 15 $\Omega$, 30 $\Omega$)**

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '15 Ω, 30 Ω' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन