अ) जर तुम्ही राष्ट्रीय चिन्हाकडे तोंड करून उभा राहीलात तर घोडा चक्राच्या बाजूला तुमच्या उजवीकडे आढळतो. ब) जर तुम्ही राष्ट्रीय चिन्हाकडे तोंड करून उभा राहीलात तर बैल चक्राच्या बाजूला तुमच्या डावीकडे दिसून येतो. वरील दोन्हीपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
EN
Consider the following statements regarding the State Emblem of India:
a) If you stand facing the State Emblem, the horse is visible to the left of the chakra and the bull to the right.
b) The motto 'Satyameva Jayate' inscribed in Devanagari script is taken from the Mundaka Upanishad.
Which of the statement(s) is/are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (४) अ आणि ब दोन्ही बरोबर आहेत.
भारताच्या राष्ट्रीय चिन्हाबाबत (State Emblem of India) विधाने 'अ' आणि 'ब' दोन्ही बरोबर आहेत.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान 'अ' बरोबर: सारनाथ येथील अशोकाच्या सिंहस्तंभावरून भारताचे राष्ट्रीय चिन्ह २६ जानेवारी १९५० रोजी स्वीकारण्यात आले. या चिन्हाच्या खालील पट्टीवर (Abacus) मध्यभागी अशोक चक्र असून:
•
चिन्हाकडे तोंड करून उभे राहिल्यास, डाव्या बाजूला धावणारा घोडा (Horse) दिसतो आणि उजव्या बाजूला बैल (Bull) दिसतो. (घोडा हा वेग व ऊर्जेचे प्रतीक आहे, तर बैल हा कठोर परिश्रम व स्थिरतेचे प्रतीक आहे).
•
विधान 'ब' बरोबर: राष्ट्रीय चिन्हाच्या खाली देवनागरी लिपीत 'सत्यमेव जयते' (सत्याचाच विजय होतो) हे राष्ट्रीय ब्रीदवाक्य कोरलेले आहे. हे बोधवाक्य प्राचीन 'मुंडक उपनिषदा'तून (Mundaka Upanishad) घेतलेले आहे.
•
दोन्ही विधाने पूर्णपणे सत्य असल्याने पर्याय (४) अ आणि ब दोन्ही बरोबर आहेत हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: भारताचे राष्ट्रीय चिन्ह:
•
मूळ ठिकाण: सारनाथ येथील सम्राट अशोकाचा सिंहस्तंभ.
•
स्वीकृती: २६ जानेवारी १९५०.
•
एकूण सिंह: ४ (३ समोरून दिसतात, १ पाठीमागे लपलेला असतो).
•
पट्टीवरील प्राणी: उजवीकडे बैल, डावीकडे घोडा, मध्यभागी चक्र.
•
ब्रीदवाक्य: 'सत्यमेव जयते' (मुंडक उपनिषद).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Both a and b are correct
Both statements (a and b) regarding the State Emblem of India are correct.
Detailed Analysis:
•
Statement a is correct: The State Emblem of India was adopted on 26 January 1950 from the Lion Capital of Ashoka at Sarnath. On the abacus beneath the lions:
•
When facing the emblem, the galloping horse is on the left and the bull is on the right of the central Ashoka Chakra.
•
Statement b is correct: The national motto 'Satyameva Jayate' (Truth Alone Triumphs) is inscribed below the abacus in Devanagari script. It is excerpted from the sacred Mundaka Upanishad (Mundaka III, Khanda 1, Mantra 6).
•
Therefore, Option (4) Both a and b are correct is the validated answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: State Emblem of India facts:
•
Adopted: 26 January 1950 from the Ashoka Lion Capital at Sarnath.
•
Animals on abacus: Galloping Horse (left) and Bull (right).
•
Motto: 'Satyameva Jayate' taken from the Mundaka Upanishad.