(i) पतंग झाडावर अडकला होता. (ii) पतंग वर जात होता. (a) विधान नं. (i) शब्दयोगी अव्ययाचे उदाहरण आहे. (b) विधान नं. (i) क्रियाविशेषण अव्ययाचे उदाहरण आहे. (c) विधान नं. (ii) क्रियाविशेषण अव्ययाचे उदाहरण आहे. (d) विधान नं. (ii) शब्दयोगी अव्ययाचे उदाहरण आहे. पर्यायी उत्तरे:
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (फक्त (a) व (c) बरोबर)
व्याकरण विश्लेषण व नियम:
दिलेली विधाने:
(i)
*"पतंग झाडावर अडकला होता."*
(ii)
*"पतंग वर जात होता."*
सविस्तर व्याकरण विश्लेषण:
1.
वाक्य (i) चे विश्लेषण:
•
'झाडावर' या शब्दात 'वर' हे अव्यय 'झाड' या नामाला जोडून आले असून, 'झाड'चे 'झाडा' असे सामान्यरूप झाले आहे. नामाला जोडून येऊन वाक्यातील इतर शब्दांशी संबंध जोडणाऱ्या अव्ययाला शब्दयोगी अव्यय म्हणतात.
•
म्हणून विधान (a) बरोबर आहे आणि विधान (b) चूक आहे.
2.
वाक्य (ii) चे विश्लेषण:
•
'पतंग वर जात होता' या वाक्यात 'वर' हा शब्द कोणत्याही नामाला जोडून आलेला नाही, तर तो स्वतंत्रपणे येऊन 'जात होता' या क्रियापदाबद्दल अधिक माहिती (जाण्याची दिशा/स्थान) सांगत आहे. क्रियापदाबद्दल माहिती सांगणाऱ्या अविकारी शब्दाला क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात.
•
म्हणून विधान (c) बरोबर आहे आणि विधान (d) चूक आहे.
निष्कर्ष: विधान (a) आणि (c) ही दोन्ही विधाने अचूक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
एकाच शब्दाचे दुहेरी कार्य:
•
*झाडावर, टेबलाखाली, घरापुढे* $\rightarrow$ शब्दयोगी अव्यय (नामाला जोडलेले).
•
*तो वर गेला, खाली बस, पुढे पहा* $\rightarrow$ क्रियाविशेषण अव्यय (क्रियापदाची माहिती देणारे स्वतंत्र शब्द).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (फक्त (a) व (c) बरोबर)
Grammatical Analysis & Dual-Function Words:
Given sentences:
(i)
*"Patang jhadavar adakla hota."* (The kite was stuck on the tree.)
(ii)
*"Patang var jaat hota."* (The kite was going up.)
Comparative Grammatical Assessment:
1.
Sentence (i):
•
The word 'var' is attached directly to the noun *jhad* (tree), triggering the oblique transformation *jhad* $\rightarrow$ *jhada-*.
•
Words attached to nouns establishing syntactic relationships are Postpositions (शब्दयोगी अव्यय).
•
Therefore, statement (a) is correct and (b) is incorrect.
2.
Sentence (ii):
•
In this sentence, 'var' stands independently without attaching to any noun. It directly modifies the verbal predicate *jaat hota* (was going), indicating the direction of movement.
•
Words modifying verbs are Adverbs (क्रियाविशेषण अव्यय).
•
Therefore, statement (c) is correct and (d) is incorrect.
Conclusion: Only statements (a) and (c) are correct, corresponding to Option 3.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
The exact same word can function as an adverb or a postposition:
•
Attached to a noun $\rightarrow$ Postposition (शब्दयोगी)
•
Modifying a verb independently $\rightarrow$ Adverb (क्रियाविशेषण)