1866 मध्ये 'पुनर्विवाहोत्तेजक मंडळी' या संस्थेची स्थापना कोणी केली?
EN
In 1866, who established the institution 'Punarvivahottejak Mandali' (Widow Remarriage Encouragement Society)?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (विष्णुशास्त्री पंडित)
सविस्तर विश्लेषण:
•
पुनर्विवाहोत्तेजक मंडळी (Widow Remarriage Encouragement Society): १८६५-१८६६ मध्ये मुंबईत विष्णु परशुरामशास्त्री पंडित (विष्णुशास्त्री पंडित) यांनी न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे, डॉ. भाऊ दाजी लाड आणि सरदार गोपाळ हरी देशमुख यांच्या सहकार्याने 'पुनर्विवाहोत्तेजक मंडळी' (Widow Remarriage Association) ची स्थापना केली.
•
विष्णुशास्त्री पंडित यांचे कार्य:
•
त्यांनी ईश्वरचंद्र विद्यासागरांच्या 'विधवा विवाह' या बंगाली पुस्तकाचे मराठीत भाषांतर केले.
•
त्यांनी 'इंदुप्रकाश' या साप्ताहिकाचे संपादन सांभाळले आणि विधवा विवाहाचा धडाडीने प्रचार केला.
•
त्यांनी केवळ उपदेश न करता स्वतः १८७४ मध्ये कुसोबाई नावाच्या एका विधवेशी विवाह करून समाजसुधारणेचा आदर्श घालून दिला.
•
यामुळे त्यांना महाराष्ट्रातील 'ईश्वरचंद्र विद्यासागर' म्हटले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
विष्णुशास्त्री पंडितांनी १५ जून १८६९ रोजी मुंबईत पहिला जाहीर कायदेशीर विधवा विवाह घडवून आणला (वेणूबाई व मोरो विष्णू कानडे यांचा विवाह).
•
त्यांनी 'ब्राह्मण कन्या विवाह विचार' आणि 'पुरुष सूक्त व्याख्या' हे ग्रंथही लिहिले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Vishnushastri Pandit)
Detailed Analysis:
•
Punarvivahottejak Mandali (1866): Founded by Vishnu Parashuramshastri Pandit (Vishnushastri Pandit) in Bombay alongside Justice M. G. Ranade, Dr. Bhau Daji Lad, and Lokhitwadi Gopal Hari Deshmukh to encourage, fund, and protect widow remarriages.
•
Pioneering Role:
•
He translated Ishwar Chandra Vidyasagar's seminal Bengali treatise on widow remarriage into Marathi (*Vidhva Vivah*).
•
As editor of the influential weekly *Indu Prakash*, he led an uncompromising campaign for women's rights.
•
In 1874, he practiced what he preached by marrying a widow named Kusobai.
•
Due to these relentless efforts, he is revered as the 'Ishwar Chandra Vidyasagar of Maharashtra'.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
On 15 June 1869, Vishnushastri Pandit successfully organized the first public, lawful Hindu widow remarriage in Bombay (between Venubai and Moro Vishnu Kanade).
•
He authored *Brahmana Kanya Vivaha Vichar* advocating the abolition of child marriage.