इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Sub Registrar Mains 2022 MEDIUM

इ. स. १९९७ मध्ये खामगांव येथे भरलेल्या मराठा शिक्षण परिषदेच्या अकराव्या अधिवेशनात निदान दहा वर्षे तरी जातवार प्रतिनिधी निवडून देण्याचा हक्क असावा अशी जाहीर मागणी ________ यांनी केली.

EN In 1917, at the 11th session of the Maratha Educational Conference held at Khamgaon, who made a public demand that the right to elect caste-wise representatives should exist for at least ten years?
A
वि. रा. शिंदे V. R. Shinde
B
भास्करराव जाधव Bhaskarrao Jadhav
C
महाराजा सयाजीराव गायकवाड Maharaja Sayajirao Gaekwad
✓
राजर्षी शाहू महाराज Rajarshi Shahu Maharaj
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (राजर्षी शाहू महाराज)

सविस्तर विश्लेषण:

• खामगाव मराठा शिक्षण परिषद (डिसेंबर १९१७): बुलढाणा जिल्ह्यातील खामगाव येथे भरलेल्या ११ व्या मराठा शिक्षण परिषदेचे अध्यक्षपद राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज यांनी भूषवले होते.
• जातवार प्रतिनिधित्वाची मागणी: या अधिवेशनातील आपल्या ऐतिहासिक अध्यक्षीय भाषणात शाहू महाराजांनी जाहीर मागणी केली की:

*"जोपर्यंत बहुजन व मागास समाज शिक्षणात आणि अधिकारात पुढे येत नाही, तोपर्यंत निदान पुढील १० वर्षे तरी कायदेमंडळात जातवार प्रतिनिधी निवडून देण्याचा हक्क (Separate/Caste-wise Representation) बहुजनांना मिळालाच पाहिजे."*

• माँटेग्यू-चेम्सफर्ड कमिशनसमोर साक्ष: महाराजांच्या या भूमिकेमुळेच १९१९ च्या भारत सरकार कायद्यात (माँटफर्ड सुधारणा) मुंबई प्रांतात गैर-ब्राह्मणांसाठी (Non-Brahmins) कायदेमंडळात ७ राखीव जागा मंजूर करण्यात आल्या.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

शाहू महाराजांनी २६ जुलै १९०२ रोजी कोल्हापुरात ५०% आरक्षणाचा हुकूम काढून भारतात आरक्षणाची आधुनिक संकल्पना प्रत्यक्ष अमलात आणली होती.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (Rajarshi Shahu Maharaj)

Detailed Analysis:

• Khamgaon Maratha Educational Conference (December 1917): Held at Khamgaon (Buldhana district), the 11th annual session was presided over by Rajarshi Chhatrapati Shahu Maharaj.
• Demand for Caste-wise Representation: In his presidential address, Shahu Maharaj forcefully demanded:

*“To ensure true democracy, non-Brahmins and depressed classes must be granted the right to elect their own caste-wise representatives to legislatures for at least a minimum transitional period of ten years.”*

• Constitutional Fruit: This advocacy, corroborated before the Southborough Committee, led to the reservation of 7 special seats for non-Brahmins in the Bombay Legislative Council under the Government of India Act, 1919.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Shahu Maharaj is acclaimed as the pioneer of affirmative action in India for instituting 50% reservation in Kolhapur on 26 July 1902.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →