सराव केंद्र ➔
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Combine Group B Mains 2024 MEDIUM

महात्मा गांधींनी इ.स. 1937 मध्ये 'हरिजन' या वृत्तपत्रातून एक लेखमाला प्रकाशित करून शिक्षण योजनेची चर्चा केली, त्या योजनेचे नांव काय होते ?

EN In 1937, Mahatma Gandhi discussed an education scheme by publishing a series of articles in the newspaper 'Harijan'. What was the name of that scheme?
A
सार्जेंट योजना Sargent Scheme
B
गांधी योजना Gandhi Scheme
✓
वर्धा योजना Wardha Scheme
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
करीअप्पा योजना Cariappa Scheme
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (वर्धा योजना)

विश्लेषण:

• वर्धा शिक्षण योजना (१९३७): महात्मा गांधींनी १९३७ मध्ये आपल्या 'हरिजन' या वृत्तपत्रातून अनेक लेखांद्वारे मूलभूत शिक्षणाचा विचार मांडला.
• नई तालीम: या योजनेला 'वर्धा योजना' किंवा 'नई तालीम' (बुनियादी शिक्षण) म्हटले जाते.
• झाकीर हुसेन समिती: ऑक्टोबर १९३७ मध्ये वर्धा येथे भरलेल्या शिक्षण परिषदेत या योजनेचा मसुदा तयार करण्यासाठी डॉ. झाकीर हुसेन समिती नेमली गेली.
• वैशिष्ट्ये: ७ ते १४ वयोगटातील मुलांसाठी सक्तीचे व मोफत शिक्षण, मातृभाषेतून शिक्षण आणि उद्योगकेंद्री (हस्तव्यवसायावर आधारित स्वावलंबी) शिक्षण ही याची त्रिसूत्री होती.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

महात्मा गांधींनी 'हरिजन'मधून १९३७ मध्ये मांडलेली 'वर्धा योजना' ही डॉ. झाकीर हुसेन समितीच्या अहवालावर आधारित होती.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Wardha Scheme)

Analysis:

• Wardha Scheme of Basic Education (1937): In 1937, Mahatma Gandhi published an influential series of articles in his weekly *Harijan* outlining a radical national education policy.
• Nai Talim: Popularly referred to as the Wardha Scheme or *Nai Talim*, it envisioned a craft-centered, self-supporting primary education system.
• Zakir Husain Committee: Formulated comprehensively by the Dr. Zakir Husain Committee appointed at the All-India National Education Conference held at Wardha in October 1937.
• Core Principles: Free and compulsory schooling for ages 7–14, vernacular medium, and vocational education centered on productive handicrafts.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Gandhiji articulated the Wardha Scheme of Basic Education through the columns of *Harijan* in 1937.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →