भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Rajyaseva Mains 2012 MEDIUM

1991 मध्ये महाराष्ट्रात बृहनमुंबई, पुणे आणि नागपूर ही दशळाक्षी शहरे होती. 2001 पर्यंत कोणती चार नवीन शहरे या गटात सामिल झाली?

EN In 1991, Greater Mumbai, Pune, and Nagpur were million-plus cities in Maharashtra. Which four new cities joined this group by 2001?
A
अकोला, अमरावती, यवतमाळ आणि बुलढाणा Akola, Amravati, Yavatmal, and Buldhana
B
औरंगाबाद, अहमदनगर, नाशिक आणि जळगाव Aurangabad, Ahmednagar, Nashik, and Jalgaon
✓
ठाणे, कल्याण-डोंबिबली, नाशिक आणि पिंपरी-चिंचवड Thane, Kalyan-Dombivli, Nashik, and Pimpri-Chinchwad
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
कोल्हापूर, सांगली, सोलापूर आणि उस्मानाबाद Kolhapur, Sangli, Solapur, and Osmanabad
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

महाराष्ट्रातील दशलक्षी (Million-plus / १० लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या) शहरे:

• १९९१ च्या जनगणनेत महाराष्ट्रात बृहन्मुंबई, पुणे आणि नागपूर ही ३ दशलक्षी शहरे होती.
• २००१ च्या जनगणनेत जलद नागरीकरण आणि औद्योगिकरणामुळे पुढील ४ महानगरांनी १० लाखांचा टप्पा ओलांडून दशलक्षी शहरांच्या यादीत प्रवेश केला:
१. ठाणे (Thane)
२. कल्याण-डोंबिवली (Kalyan-Dombivli)
३. नाशिक (Nashik)
४. पिंपरी-चिंचवड (Pimpri-Chinchwad)
• २००१ मध्ये महाराष्ट्रात एकूण ७ दशलक्षी शहरे झाली.

त्यामुळे पर्याय ३ (ठाणे, कल्याण-डोंबिवली, नाशिक आणि पिंपरी-चिंचवड) अचूक उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• २०११ च्या जनगणनेत औरंगाबाद आणि वसई-विरार यांचाही दशलक्षी शहरांमध्ये समावेश झाला.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Million-plus (population exceeding 10 lakh) cities in Maharashtra:

• In the 1991 Census, Maharashtra contained 3 million-plus cities: Greater Mumbai, Pune, and Nagpur.
• Spurred by rapid manufacturing and suburban expansion, 4 new municipal agglomerations crossed the 1-million population threshold by Census 2001:
1. Thane
2. Kalyan-Dombivli
3. Nashik
4. Pimpri-Chinchwad
• This expanded Maharashtra's million-plus city count to 7 in 2001.

Therefore, Option 3 (Thane, Kalyan-Dombivli, Nashik, and Pimpri-Chinchwad) is the correct answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• In Census 2011, Aurangabad and Vasai-Virar also crossed the million mark, raising Maharashtra's tally to 9 million-plus cities.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →