सन १९९१ मध्ये भारतावर कोसळलेल्या आर्थिक दिवाळखोरीच्या संकटातून देशाला बाहेर काढण्यासाठी जेव्हा ऐतिहासिक नवीन आर्थिक सुधारणांची (LPG धोरण) सुरुवात झाली, तेव्हा देशाचे पंतप्रधानपद कोणाकडे होते?
EN
In 1991, when the landmark New Economic Policy (LPG reforms) was initiated to rescue India from the brink of sovereign default, who was the Prime Minister of the country?
योग्य उत्तर पर्याय (१) पी. व्ही. नरसिंह राव आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
१९९१ चे नेतृत्व आणि पार्श्वभूमी:
•
२१ मे १९९१ रोजी राजीव गांधी यांच्या हत्येनंतर झालेल्या लोकसभा निवडणुकीनंतर काँग्रेस (आय) पक्षाचे अल्पमतातील सरकार स्थापन झाले.
•
२१ जून १९९१ रोजी पामुलापार्थी व्यंकट नरसिंह राव (P. V. Narasimha Rao) यांनी भारताचे नववे पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली.
•
त्यांनी प्रसिद्ध अर्थतज्ज्ञ डॉ. मनमोहन सिंग यांची केंद्रीय अर्थमंत्री म्हणून निवड केली आणि राजकीय धोका पत्करून ऐतिहासिक उदारीकरण, खाजगीकरण व जागतिकीकरणाचे (LPG) धोरण राबवले.
•
यामुळे नरसिंह राव यांना 'भारतीय आर्थिक सुधारणांचे जनक' (Father of Indian Economic Reforms) मानले जाते.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अचूक: नरसिंह राव हे पंतप्रधान होते.
•
पर्याय (२) डॉ. मनमोहन सिंग हे अर्थमंत्री होते.
•
पर्याय (३) व (४) हे आधीचे पंतप्रधान होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
आर्थिक सुधारणांचे प्रारूप (Reform Model) हे 'राव-मनमोहन मॉडेल' (Rao-Manmohan Model) म्हणून ओळखले जाते, ज्याचा प्रत्यक्ष स्वीकार आठव्या पंचवार्षिक योजनेदरम्यान (१९९२-९७) झाला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1) P. V. Narasimha Rao.
Detailed Analysis:
•
Leadership Dynamics of the 1991 Reforms:
•
Following the general elections in the aftermath of Rajiv Gandhi's assassination, Pamulaparthi Venkata Narasimha Rao was sworn in as the 9th Prime Minister of India on June 21, 1991.
•
Facing near-depletion of foreign exchange reserves and double-digit inflation, Prime Minister Rao appointed renowned technocrat-economist Dr. Manmohan Singh as Union Finance Minister.
•
Under Rao's astute political stewardship and parliamentary cover, the government dismantled the License-Permit Raj and unleashed the LPG reforms.
•
Hence, P. V. Narasimha Rao is widely acclaimed as the 'Father of Indian Economic Reforms'.
Distractor Analysis:
•
Option (1) is correct: Rao held the prime ministerial office.
•
Option (2) Dr. Manmohan Singh served as Union Finance Minister.
•
Options (3) and (4) were earlier Prime Ministers.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The economic blueprint implemented in 1991 is officially designated in Indian planning literature as the 'Rao-Manmohan Model' of Economic Development.