बंदिस्त विद्युत परिपथामध्ये पारंपरिक विद्युतप्रवाहाची (Conventional Current) दिशा कोणत्या टोकाकडून कोणत्या टोकाकडे मानली जाते?
EN
In a closed electric circuit, what is the direction of conventional electric current taken to be?
योग्य उत्तर पर्याय (२) धनाग्र ते ऋणाग्र (Positive terminal to negative terminal) आहे.
विश्लेषण:
•
जेव्हा विजेचा शोध लागला तेव्हा इलेक्ट्रॉनचा शोध लागलेला नव्हता. शास्त्रज्ञांनी विद्युतप्रवाह म्हणजे धन विद्युतभाराचा प्रवाह मानला आणि धन टोकाकडून (उच्च विभव / Higher potential) ऋण टोकाकडे (कमी विभव / Lower potential) वाहणारी दिशा 'पारंपरिक विद्युतप्रवाह' (Conventional current) म्हणून ठरवली.
•
प्रत्यक्षात धातूच्या वाहक तारेतून ऋण प्रभारित इलेक्ट्रॉन हे ऋणाग्राकडून धनाग्राकडे (Negative to positive) वाहतात.
•
त्यामुळे इलेक्ट्रॉनच्या प्रत्यक्ष प्रवाहाची दिशा ही पारंपरिक विद्युतप्रवाहाच्या अगदी विरुद्ध दिशेने असते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १: ही इलेक्ट्रॉनच्या प्रत्यक्ष वहनाची (Electron flow) दिशा आहे, पारंपरिक प्रवाहाची नव्हे.
•
पर्याय ३ व ४: अशास्त्रीय पर्याय.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पारंपरिक विद्युतप्रवाह (Conventional current) = धनाग्र (+) कडून ऋणाग्र (-) कडे. इलेक्ट्रॉन प्रवाह (Electron flow) = ऋणाग्र (-) कडून धनाग्र (+) कडे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) Positive terminal to negative terminal.
Analysis:
•
Historically, electric current was discovered before the identification of the electron. Early physicists defined current as the flow of positive charge from high electrical potential (positive terminal) to low electrical potential (negative terminal).
•
In metallic conductors, the actual mobile charge carriers are negatively charged electrons, which drift from the negative terminal towards the positive terminal.
•
Hence, the direction of conventional current is by definition opposite to the direction of electronic drift.
Distractor Analysis:
•
Option 1: Represents the physical direction of electron flow, not conventional current.
•
Options 3 & 4: Erroneous distractors.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Conventional Current = Positive (+) to Negative (-). Electron Flow = Negative (-) to Positive (+).