सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

फ्रेसनल्स बायाप्रिझम मध्ये (λ) तरंगलांबीची किंमत कशावर अवलंबून असते?

EN In a Fresnels biprism, (λ) depends on the value of wavelength?
A
दोन संलग्न उगमस्थानातील अंतर The distance between two adjacent sources
B
फ्रिजची रूंदी Width of fridge
C
स्लिट व दूरदर्शकाची नेत्रकाच यांतील अंतर The distance between the slit and the eyepiece of the telescope
✓
वरील सर्व All of the above
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (वरील सर्व / All of the above)

स्पष्टीकरण:

• फ्रेनेलचा बायप्रिझम (Fresnel's Biprism):
• व्यतिकरण (Interference) प्रयोगामध्ये प्रकाशाची तरंगलांबी ($\lambda$) मोजण्यासाठी फ्रेनेलचा बायप्रिझम वापरला जातो.
• तरंगलांबी काढण्याचे सूत्र:
$$\lambda = \frac{\beta \cdot d}{D}$$
• यामध्ये:
1. $\beta$ = फ्रिंजची रुंदी (Fringe width - पर्याय २)
2. $d$ = दोन संलग्न उगमस्थानातील अंतर (Distance between coherent sources - पर्याय १)
3. $D$ = स्लिट व दूरदर्शकाच्या नेत्रकाचेमधील अंतर (Distance from slit to eyepiece - पर्याय ३)
• त्यामुळे $\lambda$ ची किंमत या तिन्ही घटकांवर अवलंबून असते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

फ्रेनेल बायप्रिझममध्ये तरंगलांबी $\lambda = \frac{\beta d}{D}$ या सूत्राने काढली जाते, जी फ्रिंज रुंदी ($\beta$), उगमस्थानांतील अंतर ($d$), आणि स्लिट ते पडदा अंतर ($D$) या सर्वांवर अवलंबून असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (All of the above / वरील सर्व)

Explanation:

• In Fresnel's Biprism experiment measuring monochromatic light wavelength ($\lambda$), the fringe width relation is expressed as:
$$\beta = \frac{\lambda D}{d} \implies \lambda = \frac{\beta \cdot d}{D}$$
• Parameters:
• $\beta$ = Fringe width (Option 2)
• $d$ = Separation distance between the two virtual coherent slit sources (Option 1)
• $D$ = Distance between the slit source and the eyepiece micrometer plane (Option 3)
• Consequently, determining $\lambda$ depends on all three parameters.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In Fresnel's biprism, the wavelength formula $\lambda = \frac{\beta d}{D}$ depends on fringe width ($\beta$), slit distance ($d$), and screen distance ($D$).

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →