योग्य उत्तर: पर्याय (१) - १५ ऑगस्ट, १९४७.
विश्लेषण:
•
भारतीय स्वतंत्रता कायदा, १९४७ (Indian Independence Act, 1947) द्वारे घटनासभेच्या स्थानात तीन क्रांतिकारी बदल करण्यात आले:
१)
पूर्ण सार्वभौम संस्था: घटनासभा पूर्णतः सार्वभौम संस्था बनली, जिच्यावर ब्रिटिश संसदेचे कोणतेही बंधन राहिले नाही. घटनासभेला पाहिजे ती राज्यघटना तयार करण्याचा आणि ब्रिटीशांनी भारताबाबत केलेला कोणताही कायदा रद्द किंवा सुधारित करण्याचा अमर्याद अधिकार मिळाला.
२)
कायदेमंडळ बनली: घटनासभेला भारताची पहिली संसद (Ordinary Legislature) म्हणूनही दर्जा मिळाला.
३)
सदस्यसंख्येत बदल: फाळणीमुळे मुस्लिम लीगचे सदस्य बाहेर पडल्याने सदस्यसंख्या ३८९ वरून २९९ वर आली.
•
१५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारत स्वतंत्र होताच हा कायदा पूर्णतः लागू झाला व घटनासभा संपूर्ण सार्वभौम झाली.
पर्यायांचे स्पष्टीकरण:
•
पर्याय (१) १५ ऑगस्ट १९४७: योग्य उत्तर.
•
पर्याय (३) २६ नोव्हेंबर १९४९: राज्यघटना स्वीकृत झाली तो दिवस.
•
पर्याय (४) २६ जानेवारी १९५०: प्रजासत्ताक दिन / राज्यघटना पूर्ण अंमलात आली.
१५ ऑगस्ट १९४७ नंतर घटनासभेला दोन स्वतंत्र कार्ये मिळाली: १) घटना निर्मिती (अध्यक्ष: डॉ. राजेंद्र प्रसाद) आणि २) देशासाठी कायदे करणे (अध्यक्ष: ग. वा. मावळंकर).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) - 15th August 1947.
Analysis:
•
The Indian Independence Act of 1947 brought about three fundamental changes in the status of the Constituent Assembly:
1.
Sovereign Body: The Assembly was made a fully sovereign body capable of framing any Constitution it pleased, and empowered to abrogate or alter any law made by the British Parliament in relation to India.
2.
Legislative Body: It also became the first legislative body (provisional parliament) of independent India.
3.
Strength Reduction: Due to partition, the total strength dropped from 389 to 299.
•
With Indian Independence on 15th August 1947, the Constituent Assembly officially assumed sovereign authority free from British imperial control.
Distractor Evaluation:
•
Option (1): Correct statutory date of sovereign empowerment.
•
Option (3): Date of adoption of the Constitution.
•
Option (4): Date of commencement of the Republic.
Post-15th August 1947, the Assembly operated in two separate capacities: when meeting as a constitution-making body, it was chaired by Dr. Rajendra Prasad; when meeting as an ordinary legislative body, it was chaired by G. V. Mavalankar.
