सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

शेतीमध्ये भूगर्भातील भूजल खालीलपैकी कोणत्या घटकामध्ये पाझरते ?

EN In Agriculture, groundwater is tapped by _______.
A
कालवे canals
✓
विहिर sinking wells
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
तलाव ponds
D
टाकी tanks
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय 2 (विहिर - Sinking wells / Wells) आहे.

स्पष्टीकरण:

• भूगर्भातील भूजलाचा उपसा:
• शेतीमध्ये जमिनीच्या खालील खोल भूगर्भातील पाणी (Groundwater / जलधारक थर - Aquifer) उपसण्यासाठी आणि शेतीला पुरवण्यासाठी 'विहिरी' (खोदलेल्या विहिरी, बोअरवेल / कूपनलिका) या घटकाचा वापर केला जातो.
• भूजल हे पाझरून विहिरीमध्ये जमा होते, जिथून पंपाच्या साहाय्याने ते पिकांना सिंचनासाठी दिले जाते.
• इतर पर्याय (पृष्ठभागावरील पाण्याचे स्त्रोत):
• कालवे (Canals), तलाव (Ponds), आणि टाक्या (Tanks): हे भूपृष्ठावरील वाहणारे किंवा साचलेले पाणी (Surface water) साठवण्यासाठी आणि वापरण्यासाठी असतात. भूगर्भातील पाणी उपसण्यासाठी केवळ विहीर/कूपनलिका वापरली जाते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

महाराष्ट्रात एकूण सिंचनापैकी ५५% पेक्षा जास्त सिंचन हे विहिरी आणि कूपनलिकांच्या (भूजल) साहाय्याने केले जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 2 (sinking wells / Wells).

Explanation:

• Agricultural Extraction of Groundwater:
• Subterranean groundwater saturating subsurface permeable geological rock strata (aquifers) is accessed and pumped for agricultural irrigation primarily via dug wells, tube wells, and deep borewells.
• Rainwater recharges groundwater by percolation, flowing under hydraulic gradients directly into well cavities.
• Contrasting surface irrigation systems:
• Canals, ponds, and tanks: Designed exclusively to impound, channel, and distribute surface runoff water, not deep subterranean groundwater.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In Maharashtra, well and borewell irrigation accounts for over 55% of the net irrigated agricultural acreage.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →