अचूक उत्तर: पर्याय (४) १० kN दाब बल (10 kN compressive)
विश्लेषण:
दिलेली माहिती:
•
समभुज त्रिकोण असल्याने सर्व बाजू $6\text{ m}$ आणि सर्व कोन $60^\circ$ आहेत.
•
शीर्ष $B$ ची उंची = $6 \sin 60^\circ = 6 \times \frac{\sqrt{3}}{2} = 3\sqrt{3}\text{ m}$.
१.
आधार $A$ भोवती बलघूर्ण (Moment about A = 0) घेऊन $R_C$ काढू:
$$\Sigma M_A = 0$$
$$(10 \times 6 \sin 60^\circ) - (R_C \times 6) = 0$$
$$10 \times 3\sqrt{3} = 6 R_C \implies R_C = 5\sqrt{3}\text{ kN} \quad (\text{वरच्या दिशेने})$$
२.
जोड C चा समतोल (Method of Joints at C):
जोड $C$ वर आधार प्रतिक्रिया $R_C$ (वर), घटक $AC$ (डावीकडे) आणि घटक $BC$ ($60^\circ$ कोनात) मिळतात.
उभ्या दिशेतील समतोल ($\Sigma F_y = 0$):
$$R_C + F_{BC} \sin 60^\circ = 0$$
$$5\sqrt{3} + F_{BC} \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = 0$$
$$F_{BC} \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = -5\sqrt{3} \implies F_{BC} = -10\text{ kN}$$
ऋण चिन्ह हे दर्शवते की घटक $BC$ मधील बल १० kN दाब स्वरूपाचे (10 kN compressive) आहे.
📌 MPSC परीक्षा टीप:
Method of Joints वापरताना नेहमी सर्व अज्ञात बले जोडापासून दूर (Tensile) जाणारी मानावीत. जर उत्तर धन आले तर तणाव (Tension) आणि ऋण आले तर दाब (Compression) हे निश्चित होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) 10 kN compressive
Explanation:
Truss Geometry:
•
Equilateral triangle of sides $6\text{ m}$, internal angles = $60^\circ$.
•
Apex height above horizontal base $AC$: $h = 6 \sin 60^\circ = 3\sqrt{3}\text{ m}$.
•
Horizontal force of $10\text{ kN}$ applied at apex B.
1.
Vertical Reaction at Roller C ($\Sigma M_A = 0$):
$$(10 \times 3\sqrt{3}) - (R_C \times 6) = 0 \implies R_C = \frac{30\sqrt{3}}{6} = 5\sqrt{3}\text{ kN} \quad (\text{upward})$$
2.
Equilibrium of Joint C ($\Sigma F_y = 0$):
Assuming member BC carries tensile force $F_{BC}$ directed away from C:
$$R_C + F_{BC} \sin 60^\circ = 0$$
$$5\sqrt{3} + F_{BC} \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = 0 \implies F_{BC} = -10\text{ kN}$$
The negative sign indicates that member BC is in 10 kN axial compression.
📌 MPSC Exam Tip:
Sign convention protocol for method of joints:
•
Positive ($+$) result indicates axial TENSION (pulling away from joint).
•
Negative ($-$) result indicates axial COMPRESSION (pushing toward joint).