🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2021 MEDIUM

कॅल्शियम ऑक्साईड (CaO) ची स्थिर ऑक्टेट मिळविण्यासाठी:

EN In CaO, so as to achieve the stable octate:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

कॅल्शियमच्या अणू कडून दोन इलेक्ट्रॉन ऑक्सीजनच्या अणुस जातील

Ca atom transfer its two valence electrons to the same oxygen atom

कॅल्शियमच्या अणू कडून एक इलेक्ट्रॉन ऑक्सीजनच्या अणुस जातील

Ca atom transfer its one valence electron to the same oxygen atom

ऑक्सीजनच्या अणू कडून दोन इलेक्ट्रॉन कॅल्शियमच्या अणुस जातील

Oxygen atom transfer its two valence electrons to the same calcium atom

ऑक्सीजनच्या अणू कडून एक इलेक्ट्रॉन कॅल्शियमच्या अणुस जातील

Oxygen atom transfer its one valence electron to the same calcium atom

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर कॅल्शियमच्या अणू कडून दोन इलेक्ट्रॉन ऑक्सीजनच्या अणुस जातील (पर्याय १) आहे.

रासायनिक बंध व अष्टक नियमाचे सविस्तर विश्लेषण:

• इलेक्ट्रॉन संरूपण (Electronic Configuration):

• कॅल्शियम (Ca): अणुअंक = २०.

• इलेक्ट्रॉन संरूपण = $2, 8, 8, 2$.

• सर्वात बाहेरील संयोजकता कक्षेत (Valence Shell) २ इलेक्ट्रॉन्स आहेत.

• स्थिर अष्टक (Stable Octet - ऑर्गन वायूचे संरूपण $2, 8, 8$) प्राप्त करण्यासाठी कॅल्शियमला हे २ बाह्य इलेक्ट्रॉन्स गमावणे (दान करणे) सर्वात सोपे असते.

• ऑक्सिजन (O): अणुअंक = ८.

• इलेक्ट्रॉन संरूपण = $2, 6$.

• सर्वात बाहेरील कक्षेत ६ इलेक्ट्रॉन्स आहेत.

• स्थिर अष्टक (नियन वायूचे संरूपण $2, 8$) पूर्ण करण्यासाठी ऑक्सिजनला २ इलेक्ट्रॉन्स स्वीकारण्याची गरज असते.

• आयनिक बंध निर्मिती (Ionic Bond Formation):

• कॅल्शियम अणू आपले २ संयोजकता इलेक्ट्रॉन्स ऑक्सिजन अणूच्या बाह्य कक्षेत स्थानांतरित करतो:

\text{Ca} \xrightarrow{-2e^-} \text{Ca}^{2+} \quad (2, 8, 8)

\text{O} + 2e^- \xrightarrow{} \text{O}^{2-} \quad (2, 8)

• यामुळे तयार झालेल्या धनप्रभारित कॅल्शियम आयन ($\text{Ca}^{2+}$) आणि ऋणप्रभारित ऑक्साईड आयन ($\text{O}^{2-}$) यांच्यातील स्थिरविद्युत आकर्षण बलामुळे कॅल्शियम ऑक्साईड (CaO - चुनकळी / Quicklime) चे आयनिक संयुग बनते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

रासायनिक बंधांचे प्रकार:

१. आयनिक (विद्युतसंयुज) बंध: इलेक्ट्रॉनच्या पूर्ण स्थानांतरणाने (उदा. $\text{NaCl, CaO, MgCl}_2$).

२. सहसंयुज बंध: इलेक्ट्रॉन जोड्यांच्या परस्पर भागीदारीने (उदा. $\text{H}_2\text{O, CH}_4, \text{CO}_2$).

३. कॅल्शियम ऑक्साईड ($\text{CaO}$) ला 'क्विकलाइम' (Quicklime) म्हणतात; त्यात पाणी मिसळल्यास स्लेक्ड लाइम [$\text{Ca(OH)}_2$] तयार होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Ca atom transfer its two valence electrons to the same oxygen atom (Option 1).

Chemical Bonding and Octet Rule Analysis:

• Electronic Configurations:

• Calcium (Ca): Atomic number = 20.

• Shell configuration = $2, 8, 8, 2$.

• It possesses 2 valence electrons in its outermost (4s) shell. To achieve the stable noble gas octet configuration of Argon ($2, 8, 8$), Calcium readily loses these 2 electrons.

• Oxygen (O): Atomic number = 8.

• Shell configuration = $2, 6$.

• It has 6 valence electrons in its outermost shell, requiring 2 additional electrons to complete the stable noble gas octet of Neon ($2, 8$).

• Ionic Bond Mechanism:

• A single neutral Calcium atom completely transfers its 2 outermost valence electrons to a single Oxygen atom:

\text{Ca} \xrightarrow{-2e^-} \text{Ca}^{2+} \quad [2, 8, 8]

\text{O} + 2e^- \xrightarrow{} \text{O}^{2-} \quad [2, 8]

• The resulting dication ($\text{Ca}^{2+}$) and dianion ($\text{O}^{2-}$) form an electrovalent ionic lattice compound, Calcium Oxide ($\text{CaO}$), wherein both species attain a stable octet structure.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Core Chemical Bonding Essentials:

1. Ionic (Electrovalent) Bond: Complete transfer of electrons from a electropositive metal to an electronegative non-metal ($\text{NaCl, CaO, MgO}$).

2. Covalent Bond: Mutual sharing of electron pairs between non-metals ($\text{O}_2, \text{H}_2\text{O}, \text{CH}_4$).

3. Calcium Oxide ($\text{CaO}$) is industrially known as Quicklime.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) कॅल्शियमच्या अणू कडून दोन इलेक्ट्रॉन ऑक्सीजनच्या अणुस जातील (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **कॅल्शियमच्या अणू कडून दोन इलेक्ट्रॉन ऑक्सीजनच्या अणुस जातील** (पर्याय १) आहे.

⚠️ पर्याय (2) कॅल्शियमच्या अणू कडून एक इलेक्ट्रॉन ऑक्सीजनच्या अणुस जातील (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) ऑक्सीजनच्या अणू कडून दोन इलेक्ट्रॉन कॅल्शियमच्या अणुस जातील (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) ऑक्सीजनच्या अणू कडून एक इलेक्ट्रॉन कॅल्शियमच्या अणुस जातील (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'कॅल्शियमच्या अणू कडून दोन इलेक्ट्रॉन ऑक्सीजनच्या अणुस जातील' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

कॅल्शियम ऑक्साईड (CaO) ची स्थिर ऑक्टेट मिळविण्यासाठी:

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन