'डि.के. बसु वि. पश्चिम बंगाल राज्य' यामध्ये अटके बाबत सर्वोच्च न्यायालयाने निर्देश दिले आहेत : अ. पोलीस अधिकाऱ्याने आरोपीस दिसेल अशाप्रकारे स्वतःचे नाव, हुद्दा लिहलेली पट्टी गणवेषावर परिधान करावी. ब. अटकेच्या वेळीचा अटक पंचनामा करून घ्यावा व त्यावर पंचसाक्षीदारांच्या सह्या घ्याव्यात. क. अटके दरम्यान अटक पंचनाम्यावर आरोपीची स्वाक्षरी असण्याची आवश्यकता नाही. ड. अटक आरोपीस चौकशीच्या कालावधीत ठराविक वेळी त्याचे वकीलास भेटण्याची परवानगी द्यावी. वरीलपैकी कोणते/ती विधान / विधाने बरोबर आहे/त ?
EN
In 'D.K. Basu v. State of West Bengal', the Supreme Court issued directions regarding arrest:
a. The police officer should wear an accurate, visible, and clear name tag and designation on the uniform.
b. A memo of arrest should be prepared at the time of arrest and signed by at least one witness.
c. The arrest memo need not be signed by the arrestee.
d. The arrested person may be permitted to meet his lawyer at certain times during interrogation.
Which of the above statement(s) is/are correct?
1: Only a
2: Only a and b
3: Only a, b, and c
4: Only a, b, and d
अचूक उत्तर: पर्याय (४) फक्त अ, ब आणि ड
सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:
सर्वोच्च न्यायालयाचा ऐतिहासिक निकाल: डी. के. बसू वि. पश्चिम बंगाल राज्य (१९९७):
१.
अटकेबाबतचे प्रमुख निर्देश:
•
विधान 'अ' (सत्य): अटक करणाऱ्या पोलीस अधिकाऱ्याच्या गणवेशावर स्वतःचे नाव व पदनाम स्पष्टपणे दिसणारी पाटी असणे बंधनकारक आहे.
•
विधान 'ब' (सत्य): अटकेच्या वेळीच अटक मेमो तयार करून त्यावर किमान एका साक्षीदाराची (कुटुंबीय वा प्रतिष्ठित नागरिक) सही असावी.
•
विधान 'क' चे परीक्षण (असत्य): अटक पंचनाम्यावर अटक आरोपीची स्वतःची स्वाक्षरी असणे अनिवार्य असते; त्यामुळे 'स्वाक्षरी असण्याची आवश्यकता नाही' हे विधान असत्य आहे.
•
विधान 'ड' (सत्य): चौकशीदरम्यान आरोपीला त्याच्या पसंतीच्या वकिलाची भेट घेण्याची परवानगी दिली जावी.
२.
निष्कर्ष:
•
विधाने अ, ब आणि ड बरोबर आहेत.
•
म्हणून पर्याय (४) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: डी.के. बसू मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार अटक मेमोवर अटक आरोपीची स्वाक्षरी घेणे अनिवार्य असते. त्यामुळे विधान क चुकीचे असून अ, ब आणि ड बरोबर आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Only a, b, and d
Detailed Legal Analysis:
Under the mandatory guidelines laid down by the Supreme Court in D.K. Basu v. State of West Bengal (1997):
1.
Arrest Directives:
•
Statement a (Valid): Arresting officers must display clear, visible name tags and designations on uniforms.
•
Statement b (Valid): An arrest memo must be drawn up at the time of arrest and attested by at least one witness.
•
Statement c (Invalid): The arrest memo must be countersigned by the arrestee; stating that the arrestee's signature is unnecessary is false.
•
Statement d (Valid): The arrestee may be permitted to consult his advocate during interrogation.
2.
Conclusion:
•
Hence, only statements a, b, and d are correct.
•
Option (4) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: D.K. Basu guidelines require the arrestee to countersign the arrest memo; statements a, b, and d correctly reflect the directives.