विद्युतचुंबकीय वर्णपटामध्ये दृश्य प्रकाशाच्या तरंगलांबीची व्याप्ती किती असते ?
EN
In electromagnetic spectrum what is the wavelength range of visible light?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर आहे 400 nm ते 700 nm.
महत्वाचे मुद्दे
•
दृश्यमान प्रकाश हा विद्युतचुंबकीय वर्णपटाचा एक भाग आहे जो मानवी डोळ्यांना ओळखता येतो.
•
दृश्यमान प्रकाशाची तरंगलांबी 400 नॅनोमीटर (nm) ते 700 नॅनोमीटर (nm) पर्यंत असते.
•
400 nm हे जांभळ्या प्रकाशाशी संबंधित आहे, तर 700 nm हे लाल प्रकाशाशी संबंधित आहे.
•
दृश्यमान प्रकाशामुळे आपल्याला नैसर्गिक जगातील रंग दिसतात आणि प्रकाशसंश्लेषणासारख्या प्रक्रियेसाठी तो आवश्यक आहे.
महत्वाचे मुद्दे
•
विद्युतचुंबकीय वर्णपट तरंगलांबी किंवा वारंवारतेवर आधारित अनेक प्रदेशांमध्ये विभागलेला आहे. यामध्ये रेडिओ लहरी, मायक्रोवेव्ह, इन्फ्रारेड, दृश्यमान प्रकाश, अल्ट्राव्हायोलेट, एक्स-रे आणि गॅमा किरण यांचा समावेश आहे.
•
दृश्यमान वर्णपट हा विद्युतचुंबकीय वर्णपटाचा एक खूप लहान भाग आहे, परंतु मानवांसाठी तो सर्वात महत्त्वाचा आहे कारण तो मानवी डोळ्यांना थेट ओळखता येतो.
•
तरंगलांबी वारंवारतेच्या व्यस्त प्रमाणात असते. याचा अर्थ कमी तरंगलांबी (उदा. जांभळा प्रकाश) जास्त वारंवारता असते, तर जास्त तरंगलांबी (उदा. लाल प्रकाश) कमी वारंवारता असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
दृश्य प्रकाश (Visible Spectrum): तरंगलांबी ४०० नॅनोमीटर (जांभळा रंग) ते ७०० नॅनोमीटर (तांबडा रंग) दरम्यान असते ($4 imes 10^{-7}$ मी ते $7 imes 10^{-7}$ मी). तांबड्या रंगाची तरंगलांबी सर्वाधिक तर वारंवारता सर्वात कमी असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is 400 nm to 700 nm.
Key Points
•
The visible light is a part of the electromagnetic spectrum that can be detected by the human eye.
•
The wavelength of visible light ranges from 400 nanometers (nm) to 700 nanometers (nm).
•
400 nm corresponds to violet light, while 700 nm corresponds to red light.
•
Visible light is responsible for the colours we see in the natural world and is essential for processes like photosynthesis.
Important Points
•
The electromagnetic spectrum is divided into several regions based on wavelength or frequency. These include radio waves, microwaves, infrared, visible light, ultraviolet, X-rays, and gamma rays.
•
The visible spectrum is a very narrow part of the electromagnetic spectrum, but it is the most significant to humans because it is directly detectable by the human eye.
•
Wavelength is inversely proportional to frequency. This means that shorter wavelengths (e.g., violet light) have higher frequencies, while longer wavelengths (e.g., red light) have lower frequencies.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Visible light wavelength spans approximately 400 nm (violet) to 700 nm (red). Red light has the longest wavelength and least scattering, which is why danger signals are red.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 1 मिलीमीटर ते 700 नॅनोमीटर (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 0.1 मीटर ते 1 मिलीमीटर (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) 1 नॅनोमीटर ते 400 नॅनोमीटर (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) 400 नॅनोमीटर ते 700 नॅनोमीटर (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर आहे 400 nm ते 700 nm.
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '400 नॅनोमीटर ते 700 नॅनोमीटर' हे असून ते 'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२४ मूळ पेपर (दि. ०२ फेब, २०२५)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.