............. मात्र, अश्म युगानंतर लगेचच लोह युगाची सुरवात झाली, आणि मध्यंतरीच्या काळातील ताम्र युगाच्या खुणाही सापडत नाहीत.
EN
In _____________, however, the Iron Age began immediately after the Stone Age, and traces of an intermediate Copper/Bronze Age are practically not found.
योग्य उत्तर: पर्याय 3 (दक्षिण भारतामध्ये / South India)
ऐतिहासिक संदर्भ व सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
भारतीय प्रागैतिहासातील प्रादेशिक क्रम:
•
उत्तर व पश्चिम भारतात: अश्मयुगानंतर (Stone Age) ताम्रपाषाण युग (Copper/Bronze Age - हडप्पा संस्कृती) आले आणि त्यानंतर लोह युग (Iron Age) सुरू झाले.
•
दक्षिण भारतात (South India): नवाश्मयुगानंतर (Neolithic Age) तांबे किंवा कांस्य युगाचा कोणताही स्पष्ट स्वतंत्र कालखंड आढळत नाही. नवाश्मयुगाच्या अखेरीसच थेट लोह युगाची (Iron Age / महापाषाण संस्कृती - Megalithic Culture) सुरुवात झाली (इ.स.पूर्व १००० च्या सुमारास).
•
दक्षिण भारतातील लोक दगडाच्या हत्यारांचा वापर करत असतानाच थेट लोखंडाच्या संपर्कात आले आणि त्यांनी प्रचंड मोठे दगडी दफन अवशेष (Megaliths / महापाषाण शिळावर्तुळे) उभारले, ज्यामध्ये लोखंडी कुऱ्हाडी, विळे आणि तलवारी सापडतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
दक्षिण भारतात अश्मयुगानंतर थेट लोहयुग (Iron Age / महापाषाण संस्कृती) सुरू झाले.
•
महापाषाण संस्कृती (Megalithic Culture): मृतदेहांभोवती मोठे काळे पाषाणखंड (शिळावर्तुळे) रचून थडगी बनवण्याची पद्धत दक्षिण भारतात (विशेषतः कर्नाटक, तामिळनाडू, केरळ, आंध्र आणि महाराष्ट्रातील विदर्भ भागात) अत्यंत प्रसिद्ध होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (South India)
Historical Context & Detailed Explanation:
•
Technological Succession in Indian Prehistory:
•
In Northern and Northwestern India, the technological trajectory proceeded systematically from the Neolithic to an extensive Copper-Bronze age (the Indus Valley Civilization and Chalcolithic cultures), followed by the Iron Age (Painted Grey Ware culture).
•
In South India, an intermediate Copper/Bronze Age is conspicuous by its absence. The late Neolithic pastorals directly transitioned into the Iron Age, synchronously identified with the Megalithic Culture (c. 1000–300 BCE).
•
South Indian Megalithic burials (dolmens, cists, stone circles) predominantly yield iron implements (axes, sickles, spades, weapons) directly superimposed on late Neolithic levels without an intervening Bronze age.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Direct transition from Stone Age to Iron Age occurred in South India.
•
Characteristic culture of South Indian Iron Age: Megalithic Culture (*Maha-pashan* burials with black-and-red ware pottery and iron weapons).