🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

भारताच्या परराष्ट्र धोरणात आणि अलीकडील उच्चस्तरीय राजनैतिक प्रयत्नांमध्ये सागरी सुरक्षा, मुक्त व्यापार आणि शांततेसाठी कोणत्या भौगोलिक क्षेत्राला सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले आहे?

EN In India's contemporary foreign policy doctrine, which strategic geopolitical region has emerged as the central pivot for maritime security, trade, and regional stability?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
दक्षिण अमेरिका
South America
B
इंडो-पॅसिफिक (Indo-Pacific)
Indo-Pacific
C
आर्क्टिक प्रदेश
Arctic Region
D
मध्य आशिया
Central Asia
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय २ (इंडो-पॅसिफिक - Indo-Pacific)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• इंडो-पॅसिफिक क्षेत्र: हिंदी महासागर आणि पॅसिफिक महासागर यांना सामावून घेणारा हा विशाल प्रदेश जागतिक व्यापार आणि भूराजकारणाचा केंद्रबिंदू बनला आहे.
• भारताचा दृष्टिकोन:
• भारताने 'मुक्त, खुला आणि सर्वसमावेशक इंडो-पॅसिफिक' (Free, Open and Inclusive Indo-Pacific) या तत्त्वाचा सातत्याने पुरस्कार केला आहे.
• पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१८ मध्ये शांग्री-ला संवादात भारताची इंडो-पॅसिफिक संकल्पना मांडली होती.
• SAGAR व्हिजन: 'Security and Growth for All in the Region' (क्षेत्रातील सर्वांच्या सुरक्षेसाठी आणि विकासासाठी सहकार्य).
• क्वाड (QUAD): भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया या चार लोकशाही देशांची भागीदारी इंडो-पॅसिफिकमधील सुरक्षेसाठी कार्यरत आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-2 (भारताचे आंतरराष्ट्रीय संबंध): भारताच्या एकूण परकीय व्यापारापैकी ५०% पेक्षा जास्त व्यापार मलाक्काच्या सामुद्रधुनीतून आणि इंडो-पॅसिफिक सागरी मार्गावरून होतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 2 (Indo-Pacific)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• Strategic Pivot: The Indo-Pacific theater connects the Indian Ocean with the western and central Pacific, handling over half of global maritime merchant tonnage.
• India's Stance: Championed by Prime Minister Modi at the 2018 Shangri-La Dialogue, promoting a 'Free, Open, Rules-based, and Inclusive Indo-Pacific'.
• Core Institutional Pillars: The SAGAR doctrine (Security and Growth for All in the Region), the Indo-Pacific Oceans Initiative (IPOI), and the Quad grouping (India, US, Japan, Australia).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Over 50% of India's commercial trade navigates through the vital waters and choke corridors of the Indo-Pacific region.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) दक्षिण अमेरिका (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) इंडो-पॅसिफिक (Indo-Pacific) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय २ (इंडो-पॅसिफिक - Indo-Pacific)[/b]
⚠️ पर्याय (3) आर्क्टिक प्रदेश (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) मध्य आशिया (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जुलै २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जुलै २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जुलै २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जुलै २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जुलै २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जुलै २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →