आंतरराष्ट्रीय व्यापारामध्ये आणि जागतिक व्यापार संघटनेच्या (WTO) नियमांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या 'MFN' तत्त्वाचे पूर्ण रूप आणि योग्य अर्थ खालीलपैकी कोणता आहे?
EN
In international trade and World Trade Organization (WTO) rules, what is the full form and true meaning of the 'MFN' principle?
योग्य उत्तर पर्याय (३) मोस्ट फेव्हर्ड नेशन तत्त्व (Most Favoured Nation - MFN) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
MFN (Most Favoured Nation - सर्वाधिक पसंतीचे राष्ट्र):
•
हे GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) च्या कलम १ मधील आणि WTO च्या बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीचे पहिले व मूलभूत तत्त्व (Non-Discrimination Principle) आहे.
•
अर्थ: जर एखाद्या WTO सदस्य देशाने दुसऱ्या कोणत्याही देशाला आयातीवर कमी सीमाशुल्क (Customs Tariff) किंवा विशेष व्यापारी सवलत दिली, तर तीच सवलत सर्व WTO सदस्य देशांना आपोआप आणि भेदभावरहितपणे (Equally and without discrimination) लागू झालीच पाहिजे.
•
म्हणजेच, एका देशाला दिलेली विशेष वागणूक ही सर्व सदस्य राष्ट्रांसाठी प्रमाणित व्यापार वागणूक बनते; कोणावरही भेदभाव करता येत नाही.
•
भारताचा संदर्भ: भारताने १९९६ मध्ये पाकिस्तानला MFN दर्जा दिला होता, जो पुलवामा हल्ल्यानंतर फेब्रुवारी २०१९ मध्ये भारताने रद्द केला.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (३) अचूक: Most Favoured Nation हेच योग्य रूप आहे.
•
पर्याय (१), (२) आणि (४) चुकीचे आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
WTO ची दोन प्रमुख भेदभावरहित तत्त्वे:
१)
MFN तत्त्व (कलम १): सर्व परदेशी भागीदार देशांमध्ये आपापसात कोणताही भेदभाव न करणे.
२)
राष्ट्रीय वागणूक तत्त्व (National Treatment - कलम ३): देशांतर्गत उत्पादित वस्तू आणि आयात केलेल्या वस्तू यांच्यात कर किंवा नियमांबाबत भेदभाव न करणे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) Most Favoured Nation (MFN).
Detailed Analysis:
•
Most Favoured Nation (MFN) Principle:
•
Codified under Article I of the General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) and maintained under the WTO charter as the cornerstone of the multilateral trading system.
•
Non-Discrimination Rule: If a WTO member country grants a trade concession, lower tariff, or commercial privilege to any single trading partner, it is obligated to immediately and unconditionally extend that identical benefit to all other WTO member countries.
•
It ensures that no single country is subjected to discriminatory tariff barriers or penal customs charges relative to others.
•
Indian Context: India granted MFN status to Pakistan in 1996, which was subsequently revoked in February 2019 following the Pulwama attack.
Distractor Analysis:
•
Option (3) is correct: Most Favoured Nation is the authentic term.
•
Options (1), (2), and (4) represent spurious coinages.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The two non-discrimination pillars of the WTO:
1)
Most Favoured Nation (MFN): Equal treatment across all foreign trading partners (GATT Article I).
2)
National Treatment: Equal treatment between imported and domestically produced goods once they pass the border (GATT Article III).