स्थूल अर्थशास्त्रात चल (Variables) मोजण्याच्या पद्धतीनुसार खालीलपैकी कोणती 'प्रवाह संकल्पना' (Flow Concept) नसून 'साठा संकल्पना' (Stock Concept) आहे?
EN
In macroeconomics, according to the classification of economic variables, which of the following is NOT a 'Flow Concept' but a 'Stock Concept'?
योग्य उत्तर पर्याय (४) विशिष्ट दिनांकास कारखान्यात उपलब्ध असणाऱ्या यंत्रांची एकूण संख्या / भांडवली साठा आहे.
साठा विरुद्ध प्रवाह संकल्पनेचे विश्लेषण:
•
साठा संकल्पना (Stock Concept):
•
जी आर्थिक राशी एका विशिष्ट क्षणी / विशिष्ट दिनांकास (At a specific point in time) मोजली जाते, तिला 'साठा' (Stock) म्हणतात. उदा. देशातील एकूण भांडवल, कारखान्यातील यंत्रसामग्रीची संख्या, एका विशिष्ट दिवशी बँक खात्यातील शिल्लक, देशाची एकूण लोकसंख्या, राष्ट्रीय संपत्ती.
•
प्रवाह संकल्पना (Flow Concept):
•
जी आर्थिक राशी एका विशिष्ट कालावधीत (Over a period of time - प्रति तास, प्रति दिवस, प्रति महिना किंवा प्रति वर्ष) मोजली जाते, तिला 'प्रवाह' (Flow) म्हणतात. उदा. मासिक वेतन, वार्षिक नफा, वार्षिक उत्पादन, कर्जावरील व्याज खर्च, राष्ट्रीय उत्पन्न.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१), (२) व (३): नफा, उत्पादन आणि व्याज खर्च हे विशिष्ट कालावधीत मोजले जातात, त्यामुळे ते 'प्रवाह' आहेत.
•
पर्याय (४): कारखान्यातील यंत्रांची संख्या ही विशिष्ट क्षणी मोजली जाते, त्यामुळे ती 'साठा' संकल्पना आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
थेट लक्षात ठेवा:
•
साठा (Stock): संपत्ती (Wealth), भांडवल (Capital), परकीय चलन साठा, लोकसंख्या (विशिष्ट दिनांकास).
•
प्रवाह (Flow): उत्पन्न (Income), गुंतवणूक (Investment), घसारा (Depreciation), उपभोग, नफा (विशिष्ट कालावधीत).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) Total number of machines / physical capital stock installed in a factory at a specific point in time.
Analysis of Stock vs. Flow Variables:
•
Stock Variable: A quantity that is measured at a particular, specific point in time. It has no time-dimension. Examples include: total capital stock, accumulated wealth, number of installed machines in a factory on March 31, inventory on hand, total population, and money supply in circulation.
•
Flow Variable: A quantity that is measured over an interval or specified period of time (e.g. per week, per month, or per year). It possesses a definite time dimension. Examples include: annual income, monthly salary, quarterly output, annual corporate profits, investment (capital formation), and interest payments.
Distractor Analysis:
•
Options (1), (2), and (3) represent corporate profits, monthly production flows, and annual interest expenses—all are flows over time.
•
Option (4) measures the aggregate capital equipment available at an exact point in time, denoting a stock variable.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Classic MPSC stock-flow categorization:
•
Stock: Wealth, Capital stock, Foreign exchange reserves, Debt outstanding (measured at a point in time).
•
Flow: Income, Savings, Investment, Depreciation, Fiscal Deficit, Imports/Exports (measured over a period of time).