स्थूल अर्थशास्त्रात (Macroeconomics) 'निव्वळ गुंतवणूक' (Net Investment) काढण्यासाठी खालीलपैकी कोणते सूत्र अचूक आहे?
EN
In macroeconomics, which of the following formulas correctly defines 'Net Investment'?
योग्य उत्तर पर्याय (४) एकूण गुंतवणूक - भांडवली घसारा (Gross Investment - Depreciation) आहे.
विश्लेषण:
•
स्थूल भांडवल निर्मिती किंवा एकूण गुंतवणूक (Gross Investment): एका वर्षाच्या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत नवीन यंत्रसामग्री, इमारती, उपकरणे आणि इतर भांडवली मालमत्ता निर्माण करण्यासाठी केला जाणारा एकूण खर्च होय.
•
घसारा (Depreciation / Consumption of Fixed Capital): उत्पादन प्रक्रियेदरम्यान यंत्रसामग्रीची होणारी झीज, वापर आणि अप्रचलित होणे (Wear and Tear) यामुळे भांडवलाचे जे मूल्य कमी होते, त्याला घसारा म्हणतात.
•
निव्वळ गुंतवणूक (Net Investment):
$$\text{निव्वळ गुंतवणूक} = \text{एकूण गुंतवणूक (Gross Investment)} - \text{घसारा (Depreciation)}$$
•
निव्वळ गुंतवणूक ही अर्थव्यवस्थेच्या प्रत्यक्ष उत्पादन क्षमतेत होणारी खरीखुरी निव्वळ वाढ दर्शवते.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (२) चुकीचा: घसारा मिळवला जात नाही, वजा केला जातो.
•
पर्याय (३) चुकीचा: अप्रत्यक्ष कर वजा केल्याने घटक खर्चावरील मूल्य मिळते, निव्वळ गुंतवणूक नाही.
•
पर्याय (४) अचूक: एकूण गुंतवणुकीतून घसारा वजा केल्यास निव्वळ गुंतवणूक प्राप्त होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
लक्षात ठेवा: अर्थशास्त्रात जेव्हा जेव्हा 'सकल' (Gross) संकल्पनेचे रूपांतर 'निव्वळ' (Net) संकल्पनेत करायचे असते, तेव्हा नेहमी 'घसारा' (Depreciation) वजा केला जातो. उदा. \(NDP = GDP - घसारा\) आणि \(NNP = GNP - घसारा\).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) Gross Investment - Depreciation.
Analysis:
•
Gross Investment: The aggregate total expenditure incurred within an economy over a financial year on acquiring new physical capital assets (factories, heavy machinery, transportation equipment, infrastructure, and inventory changes).
•
Depreciation (Consumption of Fixed Capital): The progressive loss of monetary value of fixed capital assets resulting from physical wear and tear, age, and technological obsolescence during production.
•
Net Investment:
$$\text{Net Investment} = \text{Gross Investment} - \text{Depreciation}$$
•
Net investment reflects the true net addition to the existing physical capital stock of a nation and determines its real economic expansion capacity.
Distractor Analysis:
•
Option (2) is incorrect: Adding depreciation would double count physical wear and tear.
•
Option (3) is incorrect: Net indirect taxes convert market prices to factor cost, unrelated to capital consumption.
•
Option (4) is correct: Subtracting capital consumption allowance (depreciation) yields Net Investment.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Golden rule of national accounting: To transition from any 'Gross' aggregate to its corresponding 'Net' counterpart, always subtract Depreciation (e.g., \(Net\ Capital\ Formation = Gross\ Capital\ Formation - Depreciation\)).