🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Combine Group B Mains 2021 MEDIUM

मराठी व्याकरणामध्ये कोणत्या प्रत्ययांना 'चरमप्रत्यय' (Terminal / Inflectional Suffixes) असे म्हटले जाते? (अ) विभक्ती प्रत्यय (ब) तद्धित प्रत्यय (क) पूर्वप्रत्यय (उपसर्ग) (ड) आख्यात प्रत्यय पर्यायी उत्तरे:

EN In Marathi grammar, which suffixes are termed 'terminal suffixes' (चरमप्रत्यय)? (अ) Case suffixes (विभक्ती प्रत्यय) (ब) Secondary nominal suffixes (तद्धित प्रत्यय) (क) Prefixes (पूर्वप्रत्यय) (ड) Verbal inflectional suffixes (आख्यात प्रत्यय) Alternative Options:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
(अ) व (ब) बरोबर
(अ) and (ब) are correct.
B
(अ) व (क) बरोबर
(अ) and (क) are correct.
C
(अ) व (ड) बरोबर
(अ) and (ड) are correct.
D
(अ), (ब) व (ड) बरोबर
(अ), (ब), and (ड) are correct.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) (अ) व (ड) बरोबर

चरमप्रत्यय संकल्पना व व्याकरण स्पष्टीकरण:

१. चरमप्रत्यय (Terminal / Inflectional Suffixes) म्हणजे काय?
• 'चरम' म्हणजे अंतिम/शेवटचा. ज्या प्रत्ययानंतर शब्दाला पुढे इतर कोणताही प्रत्यय लागत नाही, त्या पदसाधक अंतिम प्रत्ययांना 'चरमप्रत्यय' असे म्हणतात.
२. मराठी व्याकरणात चरमप्रत्ययांचे दोनच मुख्य वर्ग आहेत:
• (अ) विभक्ती प्रत्यय: नामांना व सर्वनामांना वाक्यात वापरण्यासाठी शेवटी लागणारे प्रत्यय (उदा. -स, -ला, -ने, -त).
• (ड) आख्यात प्रत्यय: धातूंना काळ व अर्थ दर्शवण्यासाठी शेवटी लागणारे आख्यात प्रत्यय (उदा. प्रथम ताख्यात, लाख्यात, वाख्यात इ.).
३. अचरमप्रत्यय (Non-terminal / Derivational):
• तद्धित प्रत्यय व कृदन्त प्रत्यय हे नवीन शब्द बनवणारे व्युत्पादक प्रत्यय असल्याने त्यांच्यापुढे पुन्हा विभक्ती प्रत्यय लागू शकतात (उदा. 'दुकानदार' $

ightarrow$ 'दुकानदाराला'). त्यामुळे ते चरमप्रत्यय नसतात.

४. म्हणून विधाने (अ) व (ड) ही चरमप्रत्ययांची उदाहरणे असल्याने पर्याय (३) अचूक उत्तर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

प्रत्ययांचे वर्गीकरण:

१. चरमप्रत्यय: विभक्ती प्रत्यय (नामासाठी) + आख्यात प्रत्यय (क्रियापदासाठी). यांच्यापुढे दुसरा प्रत्यय लागत नाही.
२. अचरमप्रत्यय: कृत् प्रत्यय व तद्धित प्रत्यय (यांच्यापुढे विभक्ती प्रत्यय लागू शकतात).

हा प्रश्न भाषाविज्ञानाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) (अ) and (ड) are correct.

Linguistic Concept of Terminal Suffixes (चरमप्रत्यय):

1. Definition of Terminal Suffix (चरमप्रत्यय):
• 'चरम' literally means 'ultimate / final'. Suffixes that stand at the absolute perimeter of a word beyond which no further derivational or inflectional suffix can be attached are termed terminal suffixes.
2. In Marathi structural grammar, terminal suffixes fall exclusively into two categories:
• (अ) Case Suffixes (विभक्ती प्रत्यय): Complete nominal inflection.
• (ड) Verbal Inflectional Suffixes (आख्यात प्रत्यय): Complete finite verbal conjugation for tense, aspect, and mood.
3. Non-Terminal Suffixes (व्युत्पादक / अचरमप्रत्यय):
• Taddhita and kṛt suffixes are derivational; words formed by them can still take case suffixes (e.g., 'सुंदर' + 'ता' = 'सुंदरता' $

ightarrow$ 'सुंदरतेने'). Thus, they are non-terminal.

4. Hence, statements (अ) and (ड) alone are terminal, validating Option (3).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip:

Terminal suffixes in Marathi:

1. Case suffixes (विभक्ती प्रत्यय) on nominals.
2. Conjugational suffixes (आख्यात प्रत्यय) on verbs.

No further suffixes can be appended after them.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) (अ) व (ब) बरोबर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) (अ) व (क) बरोबर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) (अ) व (ड) बरोबर (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) (अ) व (ड) बरोबर**[/gold]
✗ पर्याय (4) (अ), (ब) व (ड) बरोबर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'विभक्ती, विभक्ती प्रत्यय व कारकार्थ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #१ (शब्दसंग्रह व समानार्थी-विरुद्धार्थी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #२ (वर्णविचार, संधी व समास)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: विभक्ती, विभक्ती प्रत्यय व कारकार्थ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'विभक्ती, विभक्ती प्रत्यय व कारकार्थ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'विभक्ती, विभक्ती प्रत्यय व कारकार्थ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'विभक्ती, विभक्ती प्रत्यय व कारकार्थ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'विभक्ती, विभक्ती प्रत्यय व कारकार्थ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →