अलीकडच्या काही वर्षांत अनेक लोकांनी सायकलींचा वापर करू लागलेले आहेत. लोकांना सुदृढ रहायला याची मदत होते या कारणाने ही बाब स्वागतार्ह आहे. पण जर शिरस्त्राण घालण्याची सक्ती केली तर लोक सायकल चालविणे टाळतील. प्रत्येक गोष्टीत धोका असतो आणि स्वतःची काळजी कशी घ्यायची हे लोकांना माहीत आहे. लोकांनी स्वतःचे नुकसान करण्यामध्ये शासनाची कोणतीच भूमिका नाही. सायकल चालविणाऱ्यांवर शिरस्त्राण घालण्याची बळजबरी करणे ही सरकारची व्यक्तिगत निवडीत होणारी अनावश्यक लुडबुड आहे आणि ते लोकशाही जीवनमार्गाच्याही विरोधी आहे. वरील युक्तिवादात वापरलेल्या तत्त्वाचे उत्तम विवरण करणारे विधान निवडा.
EN
In recent years, many people have started using bicycles. This is welcome as it helps people stay healthy. But if wearing helmets is made compulsory, people will avoid cycling. Risk exists in everything, and people know how to take care of themselves. The government has no role in preventing people from taking risks that affect only themselves. Forcing cyclists to wear helmets is unnecessary government interference in personal choice and contradicts the democratic way of life.
Select the statement that best exemplifies the principle used in the above argument.
स्पष्टीकरण:
युक्तिवादातील मूलभूत तत्त्व (Underlying Principle):
•
युक्तिवादात म्हटले आहे: "लोकांनी स्वतःचे नुकसान करण्यामध्ये शासनाची कोणतीच भूमिका नाही. शिरस्त्राण सक्ती ही व्यक्तिगत निवडीत अनावश्यक लुडबुड आहे."
•
हे तत्त्व 'वैयक्तिक स्वातंत्र्य आणि स्वतःच्या जोखमीवर स्वतः निर्णय घेण्याचा अधिकार' (Personal Autonomy / Libertarian principle) यावर आधारित आहे.
तत्त्वाचे उपयोजन:
•
पर्याय (2) "मौजेसाठी घेतल्या जाणाऱ्या पेयांना वा औषधांना कायदेशीर मान्यता द्यायला हवी" हे विधान याच तत्त्वाचे थेट उदाहरण आहे, जिथे व्यक्तीच्या वैयक्तिक पसंती आणि स्वतःच्या आरोग्याची स्वतः घेतलेली जोखीम यात शासनाने हस्तक्षेप करू नये असे मानले जाते.
त्यामुळे पर्याय (2) हे योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
तर्कशास्त्रात वापरलेले तत्त्व ओळखा: 'Paternalism विरुद्ध Personal Liberty'. जर व्यक्तीच्या स्व-हानीच्या कृतीत सरकारचा हस्तक्षेप अमान्य असेल, तर तेच तत्त्व करमणूक पेये/औषधांच्या निवडीला लागू होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Underlying principle:
The argument champions personal liberty and individual autonomy: the state has no legitimate role in restricting personal choices where the risk is borne solely by the individual.
Paralleling the principle:
•
Option (2) ("Recreational drinks or drugs taken for pleasure should be legalized") exemplifies the exact same libertarian principle: adults should have the freedom to choose their recreational pursuits and assume personal risks without state paternalism.
Therefore, Option (2) is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Identify the philosophical principle: State paternalism vs individual autonomy over self-regarding risks.