सांडपाणी दिलेल्या जमिनीत खालीलपैकी कोणत्या वनस्पतिमध्ये जडधातूचे (heavy metals) प्रमाण अधिक आढळते?
EN
In soils irrigated with wastewater, which of the following plants shows the highest accumulation of heavy metals?
उत्तर: पालेभाज्या (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
सांडपाणी सिंचन आणि पालेभाज्या:
•
पालक, मेथी, कोथिंबीर, माठ यांसारख्या पालेभाज्यांचा (Leafy Vegetables) वाढीचा वेग आणि बाष्पोत्सर्जन दर अत्यंत जास्त असतो.
•
सांडपाण्यातील जड धातू (उदा. शिसे-Pb, कॅडमियम-Cd, निकेल-Ni, क्रोमियम-Cr) पालेभाज्यांच्या मुळांद्वारे वेगाने शोषले जाऊन त्यांच्या खाण्यायोग्य पानांमध्ये साचतात (Hyperaccumulation).
•
अशा भाज्या खाल्ल्यास मानवी शरीरात जड धातूंची विषबाधा होऊन कर्करोग व यकृत-मूत्रपिंडाचे विकार होतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
शहरी सांडपाण्यावर पिकवलेल्या पालेभाज्यांमध्ये कॅडमियम आणि शिशाचे प्रमाण जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) मर्यादेपेक्षा अनेक पटींनी जास्त आढळते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Leafy vegetables (Option 3)
Key Points:
•
Heavy Metal Hyperaccumulation in Leafy Vegetables:
•
Leafy vegetables (spinach, fenugreek, lettuce, amaranth) exhibit high transpirational pull, rapid vegetative growth, and large leaf surface areas.
•
When irrigated with untreated municipal/industrial wastewater, they aggressively accumulate toxic heavy metals (Cadmium, Lead, Nickel, Chromium) in their edible foliar tissues compared to grains or woody plants.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Leafy vegetables present the highest bioaccumulation risk for heavy metals under wastewater irrigation.