खाली जमिनीमध्ये उभ्या अच्छादनाचा वापर ............ वाढवण्यासाठी करतात.
EN
In soils, vertical mulching is used to increase ..........
योग्य उत्तर पर्याय २ (जमिनीत पाणी जिरण्याचे प्रमाण) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
उभे आच्छादन (Vertical Mulching): या पद्धतीमध्ये जमिनीमध्ये ठरावीक अंतरावर (उदा. ४-५ मीटर अंतरावर) उताराला आडवे १५ सेमी रुंद व ३० ते ४० सेमी खोल चर खणून त्यात ज्वारी, बाजरी किंवा इतर पिकांचे काड व भुसा उभा भरला जातो.
•
भारी काळ्या जमिनीत (Vertisols) पाणी जिरण्याचा वेग कमी असतो आणि पाणी साचून राहते. उभ्या आच्छादनामुळे पृष्ठभागावरून वाहणारे पाणी थेट जमिनीच्या खोल थरात झिरपण्याचे प्रमाण (Infiltration rate) वाढते आणि धूप रोखली जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
उभे आच्छादन विशेषतः भारी चिकणमातीच्या (काळी जमीन) कोरडवाहू शेतीमध्ये ओलावा टिकवण्यासाठी आणि भूजल पुनर्भरण वाढवण्यासाठी अत्यंत प्रभावी ठरते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (Water infiltration rate).
Explanation:
•
Vertical Mulching: Involves digging narrow trenches (15 cm wide, 30–40 cm deep) across the slope at regular intervals (4–5 m apart) and packing them with organic residues such as sorghum or millet stalks.
•
In heavy black soils (Vertisols), which have low percolation and high runoff potential, vertical trenches filled with mulch create permeable paths that dramatically enhance the water infiltration rate, reduce surface runoff, and recharge subsoil moisture.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Vertical mulching is specifically recommended for deep black cotton soils in dryland regions to prevent waterlogging and increase subsoil moisture storage.