मौर्य राज्याच्या प्रशासनात 'द्वावरीक' या पदाचा संदर्भ आहे :
EN
In the administration of the Mauryan empire, the post 'Dauvarika' refers to:
1: Commander-in-chief
2: In-charge of the royal palace / royal household
3: Head of general administration
4: Engineer, in-charge of roads
अचूक उत्तर: पर्याय (२) राजघराण्याचा प्रभारी
कौटिल्याच्या अर्थशास्त्रातील मौर्यकालीन प्रशासकीय पदांनुसार पर्याय (२) राजघराण्याचा प्रभारी (In-charge of royal palace) हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
मौर्य कालखंडात कौटिल्याने नमूद केलेल्या १८ तीर्थांमध्ये (प्रमुख अधिकारी) 'द्वावारिक' (Dauvarika) हे पद अत्यंत महत्त्वाचे होते.
•
द्वावारिक: हा राजवाड्याचा प्रमुख रक्षक, महाल प्रवेशद्वाराचा अधिकारी आणि राजघराण्याच्या अंतर्गत व्यवस्थेचा व सुरक्षेचा मुख्य प्रभारी (Chief of the Royal Palace / Household) असे.
•
इतर प्रमुख पदे:
•
सेनापती: सैन्य प्रमुख (Commander-in-chief).
•
समाहर्ता: महसूल संकलन प्रमुख (Collector General).
•
संनिधाता: कोषाध्यक्ष (Chief Treasury Officer).
•
अंतर्वेशिक: अंतःपुराचा प्रमुख रक्षक.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कौटिल्य अर्थशास्त्रातील प्रमुख तीर्थ:
•
समाहर्ता: महसूल गोळा करणारा.
•
संनिधाता: कोषागार प्रमुख.
•
द्वावारिक: राजमहालाचा / राजघराण्याचा प्रमुख अधिकारी.
•
प्रदेष्टा: फौजदारी न्यायालयाचा न्यायाधीश (कंटकशोधन).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) In-charge of the royal palace / royal household
In the administrative classification of Kautilya's Arthashastra during the Mauryan Empire, Option (2) In-charge of the royal palace / royal household is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
In the Mauryan bureaucratic hierarchy, high officials were grouped into 18 *Tirthas*.
•
Dauvarika (द्वावारिक): The Lord Chamberlain / Chief of the Royal Household responsible for gatekeeping, royal palace protocol, and internal palace security.
•
Other key Mauryan officials:
•
Senapati: Commander-in-chief of the army.
•
Samaharta: Chief Collector of Revenue.
•
Sannidhata: Chief Treasurer.
•
Akshapataladhyaksha: Accountant General.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Key Mauryan Administrative Posts:
•
Samaharta = Revenue Collector.
•
Sannidhata = Treasurer.
•
Dauvarika = Palace/Chamberlain in-charge.