सराव केंद्र ➔
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतातील खनिज क्षेत्रांचा विचार करता, छोटा नागपूरचे पठार समाविष्ट असणारा 'ईशान्य / उत्तर-पूर्व पठारी पट्टा' (North-Eastern Plateau Belt) खालीलपैकी कोणत्या खनिजांच्या विपुल साठ्यांसाठी प्रसिद्ध आहे?

EN In the context of India's mineral geography, the 'North-Eastern Plateau Belt' (comprising Chota Nagpur Plateau) is prominently renowned for rich deposits of which minerals?
A
तांबे आणि सोने (Copper and Gold) Copper and Gold
B
कोळसा आणि युरेनियम (Coal and Uranium) Coal and Uranium
C
बॉक्साईट आणि मँगनीज (Bauxite and Manganese) Bauxite and Manganese
✓
लोहखनिज आणि क्रोमाईट (Iron ore and Chromite) Iron ore and Chromite
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

बरोबर उत्तर पर्याय (४) आहे.

स्पष्टीकरण:

• ईशान्य पठारी पट्टा (North-Eastern Plateau Belt): यात छोटा नागपूर पठार (झारखंड), ओडिशा पठार आणि छत्तीसगडचा काही भाग येतो. या पट्ट्याला भारताचे 'खनिज हृदय' (Mineral Heart of India) किंवा 'रूर प्रदेश' (Ruhr of India) म्हटले जाते.
• हा पट्टा देशातील सर्वोत्तम दर्जाच्या लोहखनिजासाठी (हेमाटाईट - बादामपहार, मयूरभंज, सिंगभूम) आणि क्रोमाईटसाठी (सुकिंदा खोरे, ओडिशा - देशातील ९०% पेक्षा जास्त साठा) अत्यंत प्रसिद्ध आहे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• सोने हे दक्षिण पठारी पट्ट्यात (कर्नाटक - कोलार, हुट्टी) आढळते.
• तांबे राजस्थानच्या उत्तर-पश्चिम पट्ट्यात (खेत्री) व मध्य प्रदेशात आढळते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारतातील प्रमुख खनिज पट्टे: (१) ईशान्य पठारी पट्टा (लोह, कोळसा, मॅगनीज, क्रोमाइट), (२) दक्षिण-पश्चिम पठारी पट्टा (गोवा, कर्नाटक - लोह, बॉक्साइट), (३) उत्तर-पश्चिम पट्टा (राजस्थान, गुजरात - तांबे, जस्त, संगमरवर).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (4).

Explanation:

• North-Eastern Plateau Belt: Encompassing the Chota Nagpur Plateau (Jharkhand), Odisha highlands, and eastern Chhattisgarh, this region is hailed as the 'Mineral Heart of India'.
• It hosts the country's most prolific deposits of high-grade iron ore (Hematite in Singhbhum, Mayurbhanj, Keonjhar) and chromite (Sukinda Valley in Odisha accounts for over 90% of national reserves).

Distractor Analysis:

• Gold is localized in the Southern Belt (Hutti and Kolar in Karnataka).
• Major primary copper deposits lie in the North-Western belt (Khetri, Rajasthan) and Central belt (Malanjkhand, MP).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Chota Nagpur and the Odisha plateau belt supply the raw materials for major steel clusters: Jamshedpur, Rourkela, Bokaro, and Durgapur.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →