🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

घनकचरा व्यवस्थापन आणि भूजल प्रदूषणाच्या संदर्भात अलीकडेच चर्चेत आलेला 'लीचेट' (Leachate) हा शब्द खालीलपैकी कशाचा संदर्भ देतो?

EN In the context of solid waste management and environmental degradation, what does the term 'Leachate' specifically refer to?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

लँडफिलमधून मिळणारे पोषक तत्वांनी समृद्ध सेंद्रिय कंपोस्ट

Nutrient-rich organic compost harvested from landfills

लँडफिल कचरा डेपोमध्ये तयार होणारा एक अत्यंत विषारी आणि दूषित काळा द्रव

A highly toxic, black wastewater formed as moisture percolates through waste landfills

शुद्धीकरणासाठी वापरला जाणारा एक नैसर्गिक भूजल स्रोत

A pristine natural groundwater resource used for municipal filtration

पुनर्वापरासाठी गोळा केला जाणारा एक जैवविघटनशील घन पदार्थ

A biodegradable solid material collected for aerobic reprocessing

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) लँडफिल कचरा डेपोमध्ये तयार होणारा एक अत्यंत विषारी आणि दूषित काळा द्रव आहे.

• लीचेट (Leachate) म्हणजे काय?:

• कचरा डेपोमध्ये (Landfill) जेव्हा पावसाचे पाणी किंवा इतर ओलावा साचलेल्या घनकचऱ्यामधून पाझरतो, तेव्हा कचऱ्यातील रसायने, सेंद्रिय घटक आणि विषारी द्रव्ये विरघळून अत्यंत दुर्गंधीयुक्त काळ्या रंगाचा विषारी द्रव तयार होतो, त्याला 'लीचेट' म्हणतात.

• लीचेटमधील घातक घटक:

• यात जड धातू (उदा. शिसे, पारा, कॅडमियम), अमोनिया, नायट्रेट्स, विषारी सेंद्रिय रसायने (PFAS) आणि रोगकारक जिवाणू मोठ्या प्रमाणात असतात.

• पर्यावरणीय धोका:

• जर लँडफिलचे तळ योग्य प्रकारे सील (liners) केलेले नसेल, तर लीचेट जमिनीत मुरून भूजल (Groundwater) आणि नजीकचे जलस्रोत अत्यंत दूषित करते, ज्यामुळे कर्करोग आणि जलजन्य आजारांचा मोठा धोका निर्माण होतो.

• घनकचरा व्यवस्थापन नियम २०१६ अंतर्गत लीचेटवर प्रक्रिया करणे (Leachate Treatment Plant) बंधनकारक आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: पर्यावरण विज्ञानात घनकचरा व्यवस्थापन नियम २०१६, बायो-मायनिंग (Bio-mining) आणि 'लीचेट' प्रदूषणावरील प्रश्न सातत्याने विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) A highly toxic, black wastewater formed as moisture percolates through waste landfills.

• What is Leachate?:

• Leachate is a highly toxic, dark-colored liquid produced when precipitation and external moisture percolate through accumulated decomposing layers of a municipal solid waste landfill.

• As the liquid trickles downwards, it leaches out dissolved suspended matter and chemical compounds from the garbage.

• Composition & Hazards:

• Heavily laden with dissolved organic carbon, ammonia nitrogen, hazardous pathogens, chlorinated organic compounds, and toxic heavy metals (e.g., lead, cadmium, arsenic).

• Unlined or poorly engineered landfills allow leachate to seep into unconfined aquifers, catastrophically contaminating potable groundwater reserves.

• Under the Solid Waste Management Rules 2016, all landfill facilities in India are statutorily required to install impermeable bottom geomembrane liners and dedicated Leachate Treatment Plants (LTP).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: High-yield environment concept: Solid Waste Management Rules 2016, landfill engineering parameters, and legacy waste remediation via bio-mining.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) लँडफिलमधून मिळणारे पोषक तत्वांनी समृद्ध सेंद्रिय कंपोस्ट (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) लँडफिल कचरा डेपोमध्ये तयार होणारा एक अत्यंत विषारी आणि दूषित काळा द्रव (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (२) लँडफिल कचरा डेपोमध्ये तयार होणारा एक अत्यंत विषारी आणि दूषित काळा द्रव आहे.[/gold]

⚠️ पर्याय (3) शुद्धीकरणासाठी वापरला जाणारा एक नैसर्गिक भूजल स्रोत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) पुनर्वापरासाठी गोळा केला जाणारा एक जैवविघटनशील घन पदार्थ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑक्टोबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑक्टोबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'लँडफिल कचरा डेपोमध्ये तयार होणारा एक अत्यंत विषारी आणि दूषित काळा द्रव' हे असून ते 'ऑक्टोबर २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन