🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) PSI Mains 2019 MEDIUM

"राणीच्या आजोबांचा मुलगा हा राणीच्या मुलाचा आजोबा असू शकतो" या विधानासंबंधात जर फक्त थेट वा थोड्या दूरच्या नातेसंबंधाचा विचार केला तर योग्य निष्कर्ष निवडा. निष्कर्ष : (a) जर राणी त्या आजोबांच्या मुलाची मुलगी असली तरच विधान सत्य ठरेल. (b) त्या आजोबांच्या मुलाची राणी मुलगी असली तरीही विधान असत्य ठरेल. (c) तो आजोबांचा मुलगा राणीचा काका असला तरीही विधान सत्य ठरेल. (d) तो आजोबांचा मुलगा राणीचा मामा असला तरीही विधान सत्य ठरेल. पर्यायी उत्तरे :

EN In the context of the statement 'The son of Rani's grandfather can be the grandfather of Rani's son', select the correct conclusion if only direct or slightly distant relations are considered. Conclusions: (a) The statement will be true only if Rani is the daughter of that grandfather's son. (b) Even if Rani is the daughter of that grandfather's son, the statement will still be false. (c) The statement will still be true even if that grandfather's son is Rani's paternal uncle. (d) The statement will still be true even if that grandfather's son is Rani's maternal uncle. Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

(b) सोडून सर्व सत्य

All are true except (b)

(a) सोडून सर्व असत्य

All are false except (a)

फक्त (c) सत्य

Only (c) is true

(a) किंवा (b) सत्य

Either (a) or (b) is true

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

दिलेले मूळ विधान: "राणीच्या आजोबांचा मुलगा हा राणीच्या मुलाचा आजोबा असू शकतो."

राणीच्या आजोबांचा मुलगा म्हणजे:

1. राणीचे वडील: जर तो मुलगा राणीचे वडील असतील, तर ते राणीच्या मुलाचे 'आजोबा' (आईचे वडील / नाना) १००% ठरतात.

2. राणीचे काका: दूरच्या नात्याने चुलत आजोबा असू शकतात.

3. राणीचे मामा: आईच्या बाजूने आजोबांचा मुलगा म्हणजे मामा.

आता निष्कर्षांची तपासणी करू:

• निष्कर्ष (b): "त्या आजोबांच्या मुलाची राणी मुलगी असली तरीही विधान असत्य ठरेल."

हे विधान पूर्णपणे खोटे (असत्य) आहे, कारण राणी जर त्याची मुलगी असेल तर तो राणीच्या मुलाचा आजोबा नक्कीच असतो!

• त्यामुळे निष्कर्ष (b) हा एकमेव चुकीचा आहे आणि उर्वरित विधाने सत्य ठरू शकतात.

म्हणून (b) सोडून सर्व सत्य हा पर्याय बरोबर आहे.

योग्य पर्याय (b) सोडून सर्व सत्य (पर्याय 1) आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

तार्किक नातेसंबंधात 'आजोबांचा मुलगा = वडील' हे थेट नाते विधानाला सत्य ठरवते. त्यामुळे 'मुलगी असली तरीही असत्य ठरेल' हा निष्कर्ष (b) बाद ठरवून पर्याय १ निवडावा.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

Analyze the premise: "The son of Rani's grandfather can be the grandfather of Rani's son."

The son of Rani's grandfather can be:

1. Rani's father: If so, he is undeniably the maternal grandfather of Rani's son.

2. Rani's paternal uncle: Grand-uncle in extended family terminology.

Evaluating the conclusions:

• Conclusion (b): "Even if Rani is the daughter of that grandfather's son, the statement will still be false."

This conclusion is blatantly false, because if Rani is his daughter, he is precisely her son's maternal grandfather!

• Thus, conclusion (b) is invalid, while other interpretations can hold validly.

Hence, all are true except (b) (Option 1).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Direct parental relationships (Grandfather's son = Father) directly satisfy the condition, making conclusion (b) patently false.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) (b) सोडून सर्व सत्य (अचूक उत्तर): म्हणून **(b) सोडून सर्व सत्य** हा पर्याय बरोबर आहे.

⚠️ पर्याय (2) (a) सोडून सर्व असत्य (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) फक्त (c) सत्य (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) (a) किंवा (b) सत्य (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'नातेसंबंध व कौटुंबिक नाते विश्लेषण' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

नातेसंबंध व कौटुंबिक नाते विश्लेषण घटक चाचणी

quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: नातेसंबंध व कौटुंबिक नाते विश्लेषण

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'नातेसंबंध व कौटुंबिक नाते विश्लेषण' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'नातेसंबंध व कौटुंबिक नाते विश्लेषण' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'नातेसंबंध व कौटुंबिक नाते विश्लेषण' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '(b) सोडून सर्व सत्य' हे असून ते 'नातेसंबंध व कौटुंबिक नाते विश्लेषण' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'नातेसंबंध व कौटुंबिक नाते विश्लेषण' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन