चालू केंद्रीय अर्थसंकल्पात लिंगभावाच्या आधारावर अर्थसंकल्पातील वाटा हा आर्थिक वर्ष 2024-25 मध्ये 6.8% होता. तो आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी ______पर्यंत वाढला आहे.
EN
In the current Union Budget, the gender share of the budget is 6.8% in the financial year 2024-25. It has increased to ______ for FY 2025-26.
योग्य उत्तर: पर्याय (2) 8.86%
स्पष्टीकरण:
•
जेंडर बजेटिंग (Gender Budgeting - लिंगभाव आधारित अर्थसंकल्प):
•
भारतात 2005-06 च्या अर्थसंकल्पापासून जेंडर बजेट स्वतंत्र विवरणपत्र (Statement 13) म्हणून सादर केले जाते.
•
आकडेवारी:
•
केंद्रीय अर्थसंकल्पात महिलांच्या सक्षमीकरण आणि कल्याणासाठीच्या योजनांचा वाटा (Gender Budget) हा 2024-25 च्या अर्थसंकल्पीय अंदाजात (BE) एकूण अर्थसंकल्पाच्या सुमारे 6.8% होता.
•
सुधारित वाटप आणि 2025-26 च्या अंदाजानुसार जेंडर बजेटची तरतूद वाढून एकूण अर्थसंकल्पाच्या 8.86% इतकी करण्यात आली (सुमारे ₹4.47 लाख कोटींपेक्षा अधिक).
•
यामध्ये 'पार्ट ए' (महिलांसाठी 100% तरतूद असलेल्या योजना) आणि 'पार्ट बी' (किमान 30% तरतूद असलेल्या योजना) यांचा समावेश असतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतात जेंडर बजेटिंगची सुरुवात 2005-06 च्या अर्थसंकल्पापासून झाली. अर्थसंकल्पात हे Statement 13 म्हणून सादर केले जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) 8.86%
Explanation:
•
Gender Budgeting in India:
•
Formally institutionalized in the Union Budget in 2005-06 via Statement 13 (now Statement 13 of Expenditure Profile) to track fiscal commitments toward women empowerment and child welfare.
•
Budgetary Allocation Shift:
•
In FY 2024-25, the Gender Budget outlay accounted for approximately 6.8% of the total Union Budget expenditure.
•
Enhanced allocations across Part A (schemes with 100% allocation for women like PM Awas Yojana rural houses titled in women's names) and Part B (schemes with >=30% allocation) increased the Gender Budget share to 8.86% for FY 2025-26.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Gender budgeting began in India in 2005-06 under the Ministry of Women and Child Development's coordination, comprising Part A (100% women-specific) and Part B (at least 30% women-specific).