अमेरिकन परिसंस्थाशास्त्रज्ञ रॉबर्ट व्हिटाकर (R.H. Whittaker - 1969) यांनी मांडलेल्या **'पाच सृष्टी वर्गीकरण पद्धतीमध्ये' (Five Kingdom Classification)** खालीलपैकी कोणत्या एका नावाचा स्वतंत्र 'सृष्टी' (Kingdom) म्हणून समावेश **नाही**?
EN
In the famous 'Five Kingdom Classification' system proposed by Robert H. Whittaker in 1969, which of the following is NOT designated as an independent biological Kingdom?
योग्य उत्तर बॅक्टेरिया / जिवाणू (Bacteria) आहे.
मुख्य विश्लेषण:
•
आर. एच. व्हिटाकर यांनी १९६९ मध्ये सजीवांची पाच सृष्टींमध्ये (Five Kingdoms) विभागणी केली:
१.
सृष्टी १: मोनेरा (Monera): सर्व आदिकेंद्रकी (Prokaryotic) जिवाणूंचा यात समावेश होतो.
२.
सृष्टी २: प्रोटिस्टा (Protista): एकपेशीय दृश्यकेंद्रकी सजीव.
३.
सृष्टी ३: कवक (Fungi): परपोषी, मृतोपजीवी कवक.
४.
सृष्टी ४: वनस्पती (Plantae): बहुपेशीय स्वयंपोषी उत्पादक.
५.
सृष्टी ५: प्राणी (Animalia): बहुपेशीय परपोषी भक्षक.
•
या पद्धतीनुसार 'बॅक्टेरिया' (Bacteria) हे कोणत्याही स्वतंत्र सृष्टीचे नाव नसून ते 'मोनेरा' सृष्टीतील प्रमुख घटक आहेत.
•
(टीप: कार्ल वूज / Carl Woese यांनी १९९० मध्ये तीन डोमेन पद्धतीमध्ये Bacteria हे नाव डोमेन म्हणून वापरले).
पर्याय विश्लेषण:
•
पर्याय १ (बॅक्टेरिया): योग्य उत्तर (व्हिटाकरच्या वर्गीकरणात स्वतंत्र सृष्टी नाही; मोनेरा ही सृष्टी आहे).
•
पर्याय २, ३ व ४: हे व्हिटाकरच्या पाच सृष्टींपैकी अधिकृत सृष्टींची नावे आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
व्हिटाकरची ५ सृष्टींची नावे अचूक लक्षात ठेवा:
•
Monera (यात सर्व Bacteria येतात)
•
Protista
•
Fungi
•
Plantae
•
Animalia!
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Bacteria.
Key Analysis:
•
In 1969, Robert H. Whittaker formulated the Five Kingdom Classification comprising:
1.
Monera: Encompasses all unicellular prokaryotes (all bacteria, cyanobacteria, and mycoplasma).
2.
Protista: Unicellular eukaryotes.
3.
Fungi: Multicellular heterotrophic chitinous absorptive organisms.
4.
Plantae: Multicellular photosynthetic autotrophs.
5.
Animalia: Multicellular ingestive heterotrophs.
•
Therefore, 'Bacteria' is not the formal taxon name of a Kingdom in Whittaker's system; bacteria are housed within Kingdom Monera.
•
(*Note:* Carl Woese in 1990 introduced the 3-Domain system where 'Bacteria' was established as an evolutionary domain alongside Archaea and Eukarya).
Distractor Analysis:
•
Option 1 (Bacteria): Correct answer (not a Whittaker Kingdom name).
•
Options 2, 3, and 4 (Fungi, Plantae, Animalia): Standard official Whittaker kingdoms.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Whittaker's 5 official Kingdom names:
1.
Monera (Prokaryotes/Bacteria)
2.
Protista
3.
Fungi
4.
Plantae
5.
Animalia!