🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण Combine Group B Mains 2019 MEDIUM

पुढील पर्यायात जोड्या दिलेल्या आहेत, त्यापैकी चुकीची जोडी नसलेंला पर्याय कोणता ?

EN In the following options, pairs of combined words and their linguistic origins are given; which option is NOT an incorrect pair (i.e., is the correct pair)?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

दंगामस्ती, थट्टामस्करी -- फार्शी + मराठी

Dangamasti, Thattamaskari -- Persian + Marathi

बाजारहाट, अंमलबजावणी - मराठी + फारशी

Bazaarhaat, Amalbajavni - Marathi + Persian

अक्कलहुशारी, डावपेच - (फार्शी + फार्शी)

Akkalhushari, Daavpech - (Persian + Persian)

वरीलपैकी सर्वच बरोबर

All of the above are correct

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) [अक्कलहुशारी, डावपेच - (फार्शी + फार्शी)]

स्पष्टीकरण:

प्रश्नात 'चुकीची जोडी नसलेला' म्हणजेच 'बरोबर जोडी असलेला' पर्याय विचारला आहे.

मराठीमध्ये दोन वेगवेगळ्या किंवा एकाच भाषेतील समानार्थी शब्द एकत्र येऊन जोडशब्द बनतात:

१) पर्याय ३: अक्कलहुशारी (अक्कल [परकीय/अरबी-फारसी] + हुशारी [फारसी]) आणि डावपेच (डाव + पेच [फारसी]) - या दोन्ही शब्दांची रचना (फार्शी + फार्शी / परकीय) मानली जाते. त्यामुळे ही जोडी बरोबर आहे.

२) पर्याय १: 'दंगामस्ती' आणि 'थट्टामस्करी' यात दंगा (मराठी) + मस्ती (फारसी) आणि थट्टा (मराठी) + मस्करी (फारसी) असा 'मराठी + फारसी' क्रम हवा होता, पर्यायात तो 'फारसी + मराठी' उलटा दिला आहे.

३) पर्याय २: 'बाजारहाट' (बाजार [फारसी] + हाट [मराठी/हिंदी]) आणि 'अंमलबजावणी' (अंमल [फारसी/अरबी] + बजावणी [मराठी]) असा 'फारसी + मराठी' क्रम हवा होता, पर्यायात 'मराठी + फारसी' उलटा दिला आहे.

त्यामुळे पर्याय (३) ही एकमेव बरोबर (चुकीची नसलेली) जोडी आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: मराठीत अनेक जोडशब्द दोन भाषांतील समानार्थी शब्दांचे बनतात:

• फारसी + मराठी: बाजारहाट (बाजार + हाट), दप्तरदिरंगाई.

• मराठी + फारसी: दंगामस्ती (दंगा + मस्ती), थट्टामस्करी (थट्टा + मस्करी).

• फारसी + फारसी: अक्कलहुशारी, कागदपत्र, डावपेच.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) [Akkalhushari, Daavpech - (Persian + Persian)]

Explanation:

The question asks for the option that is NOT incorrect, meaning the correct pair.

In Marathi, many paired compound words are formed by combining two synonymous words from the same or different languages:

1) Option 3: Akkalhushari (Akkal [Arabic/Persian] + Hushari [Persian]) and Daavpech (Daav + Pech [Persian]) are composed of Persian/foreign components. Hence, this pair is correctly labeled.

2) Option 1: Dangamasti (Danga [Marathi] + Masti [Persian]) and Thattamaskari (Thatta [Marathi] + Maskari [Persian]) have the sequence Marathi + Persian, but the option inverts it as Persian + Marathi.

3) Option 2: Bazaarhaat (Bazaar [Persian] + Haat [Marathi/Hindi]) and Amalbajavni (Amal [Arabic/Persian] + Bajavni [Marathi]) have the sequence Persian + Marathi, but the option inverts it.

Therefore, Option (3) is the only correct (not incorrect) pair.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Marathi compound words pairing linguistic sources:

• Persian + Marathi: Bazaarhaat, Daftardirangai.

• Marathi + Persian: Dangamasti, Thattamaskari.

• Persian + Persian: Akkalhushari, Kagadpatra, Daavpech.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) दंगामस्ती, थट्टामस्करी -- फार्शी + मराठी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) बाजारहाट, अंमलबजावणी - मराठी + फारशी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) अक्कलहुशारी, डावपेच - (फार्शी + फार्शी) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) [अक्कलहुशारी, डावपेच - (फार्शी + फार्शी)]**[/gold]

✗ पर्याय (4) वरीलपैकी सर्वच बरोबर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द, साधित शब्द (उपसर्ग व प्रत्यय)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी शब्दसंपदा व शब्दसिद्धी विभाग चाचणी

quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द, साधित शब्द (उपसर्ग व प्रत्यय)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द, साधित शब्द (उपसर्ग व प्रत्यय)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द, साधित शब्द (उपसर्ग व प्रत्यय)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द, साधित शब्द (उपसर्ग व प्रत्यय)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अक्कलहुशारी, डावपेच - (फार्शी + फार्शी)' हे असून ते 'शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द, साधित शब्द (उपसर्ग व प्रत्यय)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द, साधित शब्द (उपसर्ग व प्रत्यय)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

पुढील पर्यायात जोड्या दिलेल्या आहेत, त्यापैकी चुकीची जोडी नसलेंला पर्याय कोणता ?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन