🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण WRD_PWD_CIVIL 2023 MEDIUM

मराठी वर्णमालेतील ‘क्, ख्, ग्, घ्’ या अपूर्ण उच्चारित व्यंजनांमध्ये ‘अ’ हा स्वर मिसळल्यास त्यांचा पूर्ण उच्चार खालीलपैकी कसा होईल?

EN In the Marathi alphabet, when the inherently incomplete consonants ‘क्, ख्, ग्, घ्’ are combined with the vowel ‘अ’, how are they completely articulated?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
क्, ख्, ग्, घ्
क्, ख्, ग्, घ् (Unchanged halanta forms)
B
कअ, खअ, गअ, घअ
C
क्अ, ख्अ, ग्अ, घ्अ
D
क, ख, ग, घ
क, ख, ग, घ (Complete consonants / Aksharas)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) क, ख, ग, घ

व्यंजन व अक्षराचे व्याकरणिक विश्लेषण:

• व्यंजन (हलन्त): व्यंजनांचा उच्चार स्वतंत्रपणे पूर्ण होत नाही; त्यांचा उच्चार पूर्ण करण्यासाठी स्वराचे सहाय्य घ्यावे लागते. म्हणून स्वतंत्र व्यंजने नेहमी पाय मोडून (हलन्त चिन्ह लावून - क्, ख्) लिहिली जातात.
• अक्षर निर्मिती सूत्र: व्यंजन + स्वर = अक्षर.
• क् + अ = क
• ख् + अ = ख
• ग् + अ = ग
• घ् + अ = घ
• जेव्हा अपूर्ण उच्चाराच्या व्यंजनात 'अ' हा स्वर मिसळतो, तेव्हा त्यांचा पाय मोडणे थांबून ते पूर्ण उच्चारित अक्षर बनते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: मराठीत स्वर हे स्वतंत्र व पूर्ण उच्चाराचे असतात, तर व्यंजने परस्वाधीन (अपूर्ण उच्चाराची) असतात. व्यंजनात स्वर मिसळला की त्याचे 'अक्षर' बनते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) क, ख, ग, घ (Complete consonants / Aksharas)

Grammatical Analysis of Consonants and Syllabic Units:

• Nature of Consonants (Vyanjana): Consonants in Marathi/Devanagari cannot be articulated independently without the assistance of a vowel. Hence, pure consonants are written with a virama/halanta mark indicating an incomplete phonetic unit (क्, ख्, ग्, घ्).
• Formation of Akshara (Syllable): Pure Consonant + Vowel = Complete Akshara.
• क् + अ = क
• ख् + अ = ख
• ग् + अ = ग
• घ् + अ = घ
• Blending the neutral short vowel 'अ' removes the halanta mark, transforming the pure consonant into an articulated phoneme (क, ख, ग, घ).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Pure consonants are dependent phonemes (Parashraya); only upon vowel coalescence do they form self-sufficient spoken units (Aksharas).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) क्, ख्, ग्, घ् (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) कअ, खअ, गअ, घअ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) क्अ, ख्अ, ग्अ, घ्अ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) क, ख, ग, घ (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) क, ख, ग, घ**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'काळ, काळाचे प्रकार व क्रियापदाचे अर्थ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #१ (शब्दसंग्रह व समानार्थी-विरुद्धार्थी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #२ (वर्णविचार, संधी व समास)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: काळ, काळाचे प्रकार व क्रियापदाचे अर्थ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'काळ, काळाचे प्रकार व क्रियापदाचे अर्थ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'काळ, काळाचे प्रकार व क्रियापदाचे अर्थ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'काळ, काळाचे प्रकार व क्रियापदाचे अर्थ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'काळ, काळाचे प्रकार व क्रियापदाचे अर्थ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →