मुघल काळात परगण्याचे कार्यकारी प्रमुख आणि कायदा व सुव्यवस्थेची जबाबदारी कोणाची होती ?
EN
In the Mughal period, who was the executive head of the Pargana responsible for law and order?
1: Amin
2: Bakshi
3: Sadr
4: Shiqdar
अचूक उत्तर: पर्याय (४) शिगदार
मुघल काळातील परगणा (तालुका) प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार पर्याय (४) शिगदार (Shiqdar) हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
मुघल काळात 'परगणा' (Pargana) हा सरकारच्या (जिल्ह्याच्या) अंतर्गत असणारा तालुकास्तरीय प्रशासकीय घटक होता.
•
शिगदार (Shiqdar): हा परगण्याचा कार्यकारी प्रमुख (Executive Head) असून परगण्यातील कायदा व सुव्यवस्था राखणे, फौजदारी नियंत्रण ठेवणे आणि महसूल वसुलीत मदत करणे ही त्याची प्रमुख जबाबदारी होती.
•
इतर अधिकारी:
•
अमीन / आमिल: परगण्यातील जमीन महसूल मोजणी व कर आकारणी प्रमुख.
•
बक्षी: सैनिकी प्रशासन व वेतन वितरण प्रमुख (प्रांत/केंद्र स्तर).
•
सद्र: धार्मिक बाबी व दानधर्माचा प्रमुख.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: परगणा प्रशासनातील प्रमुख अधिकारी:
•
शिगदार: कार्यकारी व कायदा-सुव्यवस्था प्रमुख.
•
अमीन/आमिल: महसूल निर्धारण व वसुली.
•
कानुन्गो: महसूल नोंदी व दप्तरदार (तलाठ्यांचा प्रमुख).
•
पोतदार: खजिनदार (Treasury).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Shiqdar
In the Mughal administrative system, Option (4) Shiqdar is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
A Pargana was the administrative sub-division of a Sarkar (analogous to a modern Taluka/Tehsil).
•
The Shiqdar was the executive head of the Pargana responsible for general administration, executive police powers, and the maintenance of public order.
•
Other functionaries:
•
Amin / Amil: Responsible for land assessment and revenue realization.
•
Bakshi: Military paymaster general.
•
Sadr: Chief of judicial and ecclesiastical endowments.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Pargana Level Functionaries:
•
Shiqdar = Executive and law & order head.
•
Amin = Revenue assessor.