योग्य उत्तर: पर्याय (3) पिवळा
सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पिवळा आहे.
Key Points
महाराष्ट्र पठार:
- महाराष्ट्र पठार, ज्याला दख्खनचे पठार असेही म्हणतात, भारताच्या भौतिक नकाशांवर पिवळा रंग वापरून चित्रित केले आहे.
- महाराष्ट्र पठार हा भारताच्या पश्चिम आणि मध्य भागात असलेला एक मोठा भारदस्त प्रदेश आहे, ज्याने महाराष्ट्र राज्याचा बहुतांश भाग व्यापला आहे.
- हे पश्चिमेला पश्चिम घाट आणि पूर्वेला पूर्व घाट यांनी वेढलेले आहे, ज्यामुळे त्रिकोणी आकाराचे पठार तयार होते.
- पठाराचे वैशिष्ट्य म्हणजे हलके फिरणारे भूभाग आणि "टेबललँड्स" म्हणून ओळखल्या जाणार्या सपाट टेकड्या.
- हे लाखो वर्षांपूर्वी झालेल्या ज्वालामुखीच्या क्रियेमुळे तयार होते, परिणामी बेसाल्ट खडकांची निर्मिती होते.
- महाराष्ट्राचे पठार हे खनिजांनी समृद्ध आहे आणि त्याच्या विस्तीर्ण लाव्हा प्रवाहासाठी ओळखले जाते, ज्याने या प्रदेशातील सुपीक मातीत योगदान दिले आहे.
- हे पठार गोदावरी, कृष्णा आणि तापीसह अनेक प्रमुख नद्यांनी ओलांडले आहे, ज्यांनी क्षेत्राच्या कृषी विकासात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे.
- महाराष्ट्राच्या पठारावर मुंबई, पुणे, नागपूर आणि नाशिकसह अनेक प्रमुख शहरे आहेत, जी या प्रदेशातील महत्त्वाची आर्थिक आणि सांस्कृतिक केंद्रे आहेत.
- भौतिक नकाशांवर महाराष्ट्राच्या पठाराचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी वापरला जाणारा पिवळा रंग त्याला इतर भौगोलिक वैशिष्ट्यांपासून वेगळे करण्यात मदत करतो आणि भारतातील महत्त्वपूर्ण भूस्वरूप म्हणून त्याचे वेगळेपण ठळक करतो.
भारताच्या व जगाच्या प्राकृतिक नकाशावर आंतरराष्ट्रीय कार्टोग्राफिक संकेतानुसार (Cartographic conventions): पर्वत व उच्च भूमी तपकिरी/तांबड्या रंगाने, पठारी प्रदेश पिवळ्या रंगाने (Yellow), मैदानी प्रदेश हिरव्या रंगाने (Green) आणि जलस्रोत/समुद्र निळ्या रंगाने (Blue) दर्शवले जातात.
Correct Answer: Option (3) Yellow
Detailed Explanation:
The correct answer is Yellow.
Key PointsMaharashtra Plateau:
- The Maharashtra plateau, also known as the Deccan Plateau, is depicted on physical maps of India using the color yellow.
- The Maharashtra plateau is a large elevated region located in the western and central parts of India, covering most of the state of Maharashtra.
- It is bounded by the Western Ghats in the west and the Eastern Ghats in the east, forming a triangular-shaped plateau.
- The plateau is characterized by its gently rolling terrain and flat-topped hills known as "tablelands."
- It is formed by volcanic activity that occurred millions of years ago, resulting in the formation of basalt rock formations.
- The Maharashtra plateau is rich in minerals and is known for its extensive lava flows, which have contributed to the fertile soil of the region.
- The plateau is crossed by several major rivers, including the Godavari, Krishna, and Tapi, which have played a significant role in the agricultural development of the area.
- The Maharashtra plateau is home to several major cities, including Mumbai, Pune, Nagpur, and Nashik, which are important economic and cultural centers in the region.
- The yellow color used to represent the Maharashtra plateau on physical maps helps distinguish it from other geographical features and highlights its distinctiveness as a significant landform in India.
Standard international cartographic conventions for physical maps: Mountains are shaded Brown, Plateaus (including the Maharashtra / Deccan Plateau) are depicted in Yellow, Plains/Lowlands in Green, and Water bodies in Blue.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'पिवळा' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.