भारत छोडोचळवळीमध्ये ........ यांनी सातारा येथे प्रतिसरकारची स्थापना केली.
EN
In the Quit India Movement, who established the Parallel Government (Prati-Sarkar) at Satara?
योग्य उत्तर: पर्याय (४) नाना पाटील
सविस्तर विश्लेषण:
•
सातारा प्रतिसरकारचे जनक: 1942 च्या भारत छोडो आंदोलनात महाराष्ट्रात साताऱ्यामध्ये समांतर सरकार (प्रतिसरकार) स्थापन करण्याचे ऐतिहासिक कार्य क्रांतिसिंह नाना पाटील (Nana Patil - 1900-1976) यांनी केले.
•
'पत्री सरकार'ची ओळख: प्रतिसरकारने ब्रिटिश सत्तेला पूर्णपणे निष्प्रभ करून स्वतःचे न्यायालय (न्यायदान मंडळ), पोलीस यंत्रणा (तुफान सेना), बँक, बाजार नियंत्रण आणि टपाल व्यवस्था उभी केली. ब्रिटिशांच्या गुप्तहेरांना आणि सावकारांना पायावर काठीने मारण्याची शिक्षा दिली जाई, म्हणून याला 'पत्री सरकार' असेही म्हटले जाई.
•
व्याप्ती: हे प्रतिसरकार 1943 ते 1946 या काळात सातारा, सांगली आणि कोल्हापूरच्या विस्तृत ग्रामीण भागात अत्यंत यशस्वीपणे कार्यरत होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
क्रांतिसिंह नाना पाटील हे स्वातंत्र्योत्तर काळात संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत आघाडीवर राहिले आणि ते 1957 मध्ये कम्युनिस्ट पक्षाच्या (CPI) तिकिटावर लोकसभेवर खासदार म्हणून निवडून गेले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Nana Patil
Detailed Analysis:
•
The Satara Prati-Sarkar: Established during the Quit India movement in 1943 under the charismatic leadership of Krantisinh Nana Patil.
•
Structure of the Parallel Government: It completely supplanted colonial authority across hundreds of villages in Satara and Sangli, operating people's courts (Nyayadan Mandals), grain distribution, rural security (Toofan Sena), and village sanitation.
•
'Patri Sarkar' Sobriquet: Informers and tyrannical village moneylenders were punished by beating their soles with wooden rods (patra), earning the movement the colloquial title 'Patri Sarkar'.
•
It sustained independent self-rule uninterruptedly until mid-1946.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Krantisinh Nana Patil later played a leading role in the Samyukta Maharashtra Movement and was elected to the Lok Sabha in 1957 representing the Communist Party of India (CPI).