🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण STI Mains 2012 MEDIUM

"हवा कोंदट असल्यास मनुष्याची प्रकृती बिघडते." वरील वाक्यातील विधेय विस्तारक कोणते?

EN In the sentence 'हवा कोंदट असल्यास मनुष्याची प्रकृती बिघडते' (If the air is stuffy, a person's health deteriorates), which is the Predicate Expansion (विधेय विस्तारक)?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

हवा कोंदट असल्यास

हवा कोंदट असल्यास (hava kondat aaslyas)

मनुष्याची

मनुष्याची (manushyachi)

प्रकृती

प्रकृती (prakruti)

बिघडते

बिघडते (bighadte)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (1) हवा कोंदट असल्यास

### विस्तृत व्याकरणिक स्पष्टीकरण:

• विधेयविस्तार (Predicate Expansion):

• क्रियापदाविषयी माहिती देणारे संकेतदर्शक, कालदर्शक, स्थलदर्शक किंवा रीतिदर्शक वाक्यांश वाक्यपृथक्करणात 'विधेय विस्तार' असतात.

• वाक्यपृथक्करण:

• मूळ विधेय (Predicate): 'बिघडते' (क्रियापद).

• मूळ उद्देश्य (Subject): 'प्रकृती' (बिघडणारी काय? - प्रकृती).

• उद्देश्य विस्तार (Subject Expansion): 'मनुष्याची' (षष्ठी विभक्तीतील कर्त्याचे विशेषण).

• विधेय विस्तार (Predicate Expansion): 'हवा कोंदट असल्यास' (बिघडण्याची क्रिया कोणत्या अटीवर / परिस्थितीत घडते हे सांगणारे संकेतार्थक कृदंतरूप वाक्यांश).

• विचारले आहे विधेय विस्तारक $

ightarrow$ 'हवा कोंदट असल्यास'.

### पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (1) योग्य: 'हवा कोंदट असल्यास' हा संकेतदर्शक वाक्यांश विधेय विस्तारक आहे.

• पर्याय (2) अयोग्य: 'मनुष्याची' हा उद्देश्य विस्तार आहे.

• पर्याय (3) अयोग्य: 'प्रकृती' हे मूळ उद्देश्य आहे.

• पर्याय (4) अयोग्य: 'बिघडते' हे मूळ विधेय आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• वाक्यातील संकेतदर्शक गौण वाक्यांश (उदा. '...असल्यास', '...केल्यास') हे क्रिया घडण्याची अट/परिस्थिती दर्शवत असल्यामुळे विधेयविस्तार विभागात मोडतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) हवा कोंदट असल्यास (hava kondat aaslyas)

### Detailed Grammatical Explanation:

• Predicate Expansion (विधेय विस्तारक):

• Clauses or phrases indicating the condition, circumstance, or time under which the verbal action takes place function as Predicate Expansion.

• Sentence Analysis:

• Core Predicate (मूळ विधेय): 'बिघडते' (Deteriorates).

• Core Subject (मूळ उद्देश्य): 'प्रकृती' (Health).

• Subject Expansion (उद्देश्य विस्तार): 'मनुष्याची' (Person's - genitive modifier).

• Predicate Expansion (विधेय विस्तार): 'हवा कोंदट असल्यास' (Conditional clause: 'if the air is stuffy').

• Thus, the conditional phrase functions as the Predicate Expansion.

### Option Analysis:

• Option (1) Correct: 'हवा कोंदट असल्यास' is the conditional predicate expansion.

• Option (2) Incorrect: 'मनुष्याची' is subject expansion.

• Option (3) Incorrect: 'प्रकृती' is the core subject.

• Option (4) Incorrect: 'बिघडते' is the finite verb predicate.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip:

• Conditional participial phrases ending in '-यास / -असल्यास' qualify the condition of the main verb and belong to Predicate Expansion (विधेयविस्तार).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) हवा कोंदट असल्यास (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (1) हवा कोंदट असल्यास**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) मनुष्याची (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) प्रकृती (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) बिघडते (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'हवा कोंदट असल्यास' हे असून ते 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

"हवा कोंदट असल्यास मनुष्याची प्रकृती बिघडते." वरील वाक्यातील विधेय विस्तारक कोणते?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन