“शिक्षकांनी सर्व विद्यार्थ्यांना योग्य संस्कार शिकवावेत / शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना शिकवावे” या वाक्यातील प्रयोग कोणता आहे?
EN
In the sentence “शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना शिकवावे” (The teachers should teach the students), what grammatical voice (Prayoga) is manifested?
योग्य उत्तर पर्याय (4) आहे.
### विस्तृत स्पष्टीकरण:
•
भावे प्रयोग संकल्पना:
•
जेव्हा वाक्यातील क्रियापद हे कर्त्याच्या किंवा कर्माच्या लिंग, वचनानुसार न बदलता, नेहमी तृतीय पुरुषी, नपुंसकलिंगी, एकवचनी व स्वतंत्र (सामान्यतः 'ए-कारान्त' किंवा 'वा-वी-वे-कारान्त') राहते, तेव्हा 'भावे प्रयोग' होतो.
•
वाक्याचे व्याकरणिक विश्लेषण:
1.
कर्ता: 'शिक्षक' $\rightarrow$ तृतीया विभक्तीत सप्रत्ययी आहे ('शिक्षकांनी' - 'नी' प्रत्यय).
2.
कर्म: 'विद्यार्थी' $\rightarrow$ द्वितीया विभक्तीत सप्रत्ययी आहे ('विद्यार्थ्यांना' - 'ना' प्रत्यय).
3.
क्रियापद: 'शिकवावे' (विध्यर्थी वा-वी-वे-कारान्त रूप, तृतीय पुरुषी नपुंसकलिंगी एकवचनी).
4.
कर्त्याचे लिंग/वचन बदलले (उदा. शिक्षिकेने/शिक्षकाने) किंवा कर्माचे लिंग/वचन बदलले (उदा. मुलाला/मुलीला), तरी क्रियापद 'शिकवावे' असेच अपरिवर्तित राहते.
5.
वाक्यात कर्म उपस्थित असल्याने हा 'सकर्मक भावे प्रयोग' आहे.
### पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (1) अयोग्य: कर्माला प्रत्यय असल्याने कर्मणी प्रयोग होऊ शकत नाही.
•
पर्याय (2) व (3) अयोग्य: हे अकर्मक नसून वाक्यात 'विद्यार्थ्यांना' हे कर्म उपस्थित आहे.
•
पर्याय (4) योग्य: कर्ता व कर्म दोन्ही सप्रत्ययी असून कर्म उपस्थित असल्याने हा सकर्मक भावे प्रयोग आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सकर्मक भावे प्रयोगाची ओळखण्याची सोपी खूण:
1.
कर्ता सप्रत्ययी (तृतीया विभक्ती).
2.
कर्म सप्रत्ययी (द्वितीया विभक्ती).
3.
क्रियापद तृतीय पुरुषी नपुंसकलिंगी एकवचनी (बहुदा 'ए' किंवा 'वे' शेवटी असणारे).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4).
### Detailed Explanation:
•
Bhave Prayoga (Impersonal / Neutral Voice):
•
Occurs when the finite verb does not agree with either the subject (Kartā) or the object (Karma), but remains fixed in the Third Person, Neuter, Singular form (typically terminating in '-e' or potential '-ve').
•
Grammatical Breakdown of the Sentence:
1.
Subject (Kartā): 'शिक्षकांनी' is marked with the instrumental case affix ('-नी').
2.
Object (Karma): 'विद्यार्थ्यांना' is overtly marked with the accusative/dative case marker ('-ना').
3.
Verb: 'शिकवावे' is frozen in the neutral 3rd person neuter singular potential form.
4.
Modifying the gender or number of the subject (शिक्षकाने) or the object (मुलीला) leaves the verb 'शिकवावे' completely invariant.
5.
Because an overt direct object exists in the clause, it is a Transitive Impersonal Voice (Sakarmak Bhave Prayoga).
### Option Analysis:
•
Option (1) Incorrect: Since the object is case-marked, the verb cannot agree with it in Karmani.
•
Options (2) and (3) Incorrect: The presence of the object 'विद्यार्थ्यांना' disproves intransitivity.
•
Option (4) Correct: Accurately designates Sakarmak Bhave Prayoga.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The signature hallmark of Sakarmak Bhave Prayoga:
•
Subject is case-marked (Instrumental)
•
Object is case-marked (Accusative)
•
Verb is invariant 3rd-person neuter singular (ending in -e / -ve).