खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्द काय दर्शवितात? 'आज त्याजपाशी संपत्ती आहे.'
EN
In the sentence 'आज त्याजपाशी संपत्ती आहे' (Today he possesses wealth), what do the underlined words 'आज त्याजपाशी' indicate?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण
अचूक उत्तर: पर्याय (२) विधेय विस्तार
स्पष्टीकरण:
वाक्यपृथक्करणात क्रियेची वेळ (काळ) आणि क्रियेचे स्थळ/अधिकरण दर्शवणारे शब्द विधेय विस्तार (Predicate Expansion) या घटकात मोडतात.
•
'आज त्याजपाशी संपत्ती आहे' या वाक्यात:
•
असणारी काय? $\rightarrow$ संपत्ती (उद्देश्य / कर्ता).
•
आहे $\rightarrow$ विधेय.
•
केव्हा आहे? $\rightarrow$ 'आज' (कालवाचक क्रियाविशेषण).
•
कोणापाशी/कोठे आहे? $\rightarrow$ 'त्याजपाशी' (स्थल/अधिकरणवाचक शब्दयोगी अव्ययरूप).
•
'आज त्याजपाशी' हे दोन्ही शब्द क्रियेचा काळ व स्थिती स्पष्ट करून विधेयाचा (क्रियापदाचा) विस्तार करतात, म्हणून ते विधेय विस्तार दर्शवितात.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) उद्देश्य विस्तार $\rightarrow$ कर्त्याचे (संपत्तीचे) विशेषण (येथे नाही).
•
पर्याय (३) उद्देश्य $\rightarrow$ 'संपत्ती'.
•
पर्याय (४) विधेय $\rightarrow$ 'आहे'.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: क्रियेचा काळ ('आज') आणि क्रियेचा संबंध/ठिकाण ('त्याजपाशी') दर्शवणारे सर्व क्रियाविशेषणात्मक घटक वाक्यपृथक्करणात विधेय विस्तार असतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Predicate Expansion (विधेय विस्तार)
Explanation:
In sentence parsing, adverbial words indicating the temporal setting (time) and spatial/possessive locus of the verb belong to the Predicate Expansion (विधेय विस्तार).
•
In *'आज त्याजपाशी संपत्ती आहे'*:
•
What exists? $\rightarrow$ संपत्ती (Wealth = Subject / उद्देश्य).
•
Exists $\rightarrow$ आहे (Predicate / विधेय).
•
When? $\rightarrow$ 'आज' (Today = Temporal adverbial).
•
Where/With whom? $\rightarrow$ 'त्याजपाशी' (With him = Locative/postpositional adverbial).
•
Both 'आज' and 'त्याजपाशी' modify the finite verb 'आहे' by supplying its time and situational frame, qualifying them as Predicate Expansion (विधेय विस्तार).
Evaluation of Options:
•
Option (1) Subject Expansion modifies 'संपत्ती'.
•
Option (2) is correct as the phrase supplies temporal and situational adverbials to the predicate.
•
Option (3) Subject is 'संपत्ती'.
•
Option (4) Predicate is 'आहे'.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC Exam Tip: Adverbials of time ('आज') and location/association ('त्याजपाशी') modifying the copula/verb are placed under विधेय विस्तार.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) उद्देश्य विस्तार (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) विधेय विस्तार (अचूक उत्तर):
[gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) विधेय विस्तार**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) उद्देश्य (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) विधेय (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'विधेय विस्तार' हे असून ते 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.