🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण ASO Mains 2012 MEDIUM

"स्वार्थापोटी सत्कार्यालाही माणसे विरोध करतात." या वाक्यातील 'सत्कार्यालाही' मधील 'ही' या शब्दाची व्याकरणिक जात कोणती?

EN In the sentence "स्वार्थापोटी सत्कार्यालाही माणसे विरोध करतात", what is the grammatical part of speech of 'ही' in 'सत्कार्यालाही'?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
सर्वनाम
Pronoun (सर्वनाम)
B
उभयान्वयी अव्यय
Conjunction (उभयान्वयी अव्यय)
C
शब्दयोगी अव्यय
Postposition (शब्दयोगी अव्यय)
D
विभक्ती प्रत्यय
Case suffix (विभक्ती प्रत्यय)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) शब्दयोगी अव्यय

व्याकरण विश्लेषण व पद विभाजन:

१. दिलेले पद: *'सत्कार्यालाही'* = `सत्कार्याला (चतुर्थी विभक्तीयुक्त नाम) + ही`.
२. 'ही' चे कार्य:
• येथे 'ही' हा अविकारी शब्द 'सत्कार्याला' या नामाला प्रत्ययासारखा जोडून आला आहे.
• शब्दाला जोडून येऊन वाक्यातील अर्थावर जोर देणाऱ्या किंवा समावेश दर्शवणाऱ्या अव्ययाला 'शब्दयोगी अव्यय' (विशेषतः शुद्ध शब्दयोगी अव्यय) म्हणतात.
• मराठीतील शुद्ध शब्दयोगी अव्यये: च, मात्र, ही, देखील, सुद्धा, पण, ना.
३. इतर पर्यायांचे परीक्षण:
• पर्याय १: हे नामाऐवजी स्वतंत्र आलेले नसून नामाला जोडल्याने सर्वनाम नाही.
• पर्याय २: दोन वाक्ये जोडत नसल्याने उभयान्वयी नाही.
• पर्याय ४: हा कारक दर्शवणारा विभक्ती प्रत्यय नसून अव्यय आहे (चतुर्थीचा प्रत्यय 'ला' आधीच लागलेला आहे).
४. म्हणून 'ही' हे शब्दयोगी अव्यय आहे; पर्याय (३) अचूक उत्तर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

'ही' जेव्हा शब्दाला जोडून येतो (उदा. *सत्कार्यालाही, तोही, मीही, गायही*) तेव्हा तो शब्दयोगी अव्यय असतो. विभक्ती प्रत्ययानंतरही शुद्ध शब्दयोगी अव्यय जोडून येऊ शकते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Postposition (शब्दयोगी अव्यय)

Morpho-Syntactic Analysis:

1. Constituent Analysis: *'सत्कार्यालाही'* = `सत्कार्याला (dative-inflected noun) + ही`.
2. Function of 'ही':
• The indeclinable particle 'ही' attaches directly to the inflected noun as a bound focus marker.
• Any indeclinable bound to a nominal base is categorized as a Postposition (शब्दयोगी अव्यय), specifically a pure postposition (शुद्ध शब्दयोगी अव्यय).
• The pure postposition inventory includes: च, मात्र, ही, देखील, सुद्धा, पण, ना.
3. Distractor Analysis:
• Option 1: It does not stand independently as an anaphoric pro-form; hence not a pronoun.
• Option 2: It does not coordinate clauses; hence not a conjunction.
• Option 4: The dative case marker '-ला' is already attached; 'ही' is an indeclinable clitic/postposition, not a case suffix.
4. Thus, Option (3) is the accurate answer.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip:

Bound 'ही' attached to nominals (सत्कार्यालाही, तोही, मीही) functions as a pure postposition.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) सर्वनाम (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) उभयान्वयी अव्यय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) शब्दयोगी अव्यय (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) शब्दयोगी अव्यय**[/gold]
✗ पर्याय (4) विभक्ती प्रत्यय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #१ (शब्दसंग्रह व समानार्थी-विरुद्धार्थी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #२ (वर्णविचार, संधी व समास)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →