🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Engineering Service (MES) Mains 2026 MEDIUM

'हा आंबा प्रत्यक्ष साखरच.' या विधानातील अलंकाराचा 'उपमान' घटक कोणता आहे?

EN In the statement 'Ha amba pratyaksha sakharch', which component serves as the 'Upamana' (standard of comparison)?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
आंबा
Amba (Mango)
B
प्रत्यक्ष
Pratyaksha (Directly / Virtually)
C
साखर
Sakhar (Sugar)
D
साखरच
Sakharch (Only sugar)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) साखर

विस्तृत व्याकरणिक स्पष्टीकरण:

अर्थालंकारांमध्ये तुलना साधताना चार प्रमुख घटक असतात. या विधानातील घटक खालीलप्रमाणे आहेत:

१. उपमेय (Subject of comparison):
• ज्याची तुलना करावयाची असते किंवा ज्याचे मूळ वर्णन केले जाते, त्याला 'उपमेय' म्हणतात. येथे 'आंबा' हे उपमेय आहे.
२. उपमान (Object/Standard of comparison):
• उपमेयाची तुलना ज्या प्रसिद्ध, गुणसंपन्न गोष्टीशी केली जाते, त्याला 'उपमान' म्हणतात. आंब्याचा गोडवा दर्शवण्यासाठी 'साखर' या प्रमाण वस्तूशी तुलना केली आहे, म्हणून मूळ संज्ञा 'साखर' हे उपमान आहे. ('च' हा केवळ निश्चयवाचक शब्दयोगी प्रत्यय आहे).
३. साधर्म्यदर्शक शब्द व समान धर्म:
• 'प्रत्यक्ष' हा साधर्म्य दर्शवणारा शब्द असून, 'गोडवा' हा येथे अध्याहृत (लपलेला) समान धर्म आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: अलंकाराचे मूलभूत ४ घटक तोंडपाठ ठेवा:

1. उपमेय = मूळ वर्ण्य विषय (ज्याची तुलना करायची).
2. उपमान = ज्याच्याशी तुलना करायची (प्रसिद्ध घटक).
3. समान धर्म = दोन्हीमधील सामायिक गुणधर्म.
4. साधर्म्यवाचक शब्द = सम, सारखा, जणू, वात, प्रमाणे, प्रत्यक्ष इत्यादी शब्द.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Sakhar (Sugar)

Comprehensive Grammatical Explanation:

In Marathi poetic rhetorical devices (Arthalankaras), comparison relies on four vital constituents:

1. Upameya (Subject of description):
• The primary object being described or compared. Here, 'Amba' (Mango) is the Upameya.
2. Upamana (Standard of comparison):
• The well-known standard or idealized object with which the Upameya is compared. To highlight the mango's extreme sweetness, it is compared to 'Sakhar' (Sugar). Hence, 'Sakhar' is the Upamana. (The suffix '-ch' is merely an emphatic particle).
3. Samanya Dharma & Sadharmyavachak Shabda:
• Sweetness is the implicit shared attribute (Samanya Dharma), and 'Pratyaksha' acts as the comparative connective.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Master the 4 constituents of comparison:

1. Upameya: The entity being described.
2. Upamana: The benchmark entity used for comparison.
3. Samanya Dharma: The common quality/property.
4. Sadharmya-soochak: Connective words (e.g., sam, sarkha, janu, pratyaksha).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) आंबा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) प्रत्यक्ष (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) साखर (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) साखर**[/gold]
✗ पर्याय (4) साखरच (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'अलंकार: शब्दालंकार व अर्थालंकार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #१ (शब्दसंग्रह व समानार्थी-विरुद्धार्थी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #२ (वर्णविचार, संधी व समास)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: अलंकार: शब्दालंकार व अर्थालंकार

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'अलंकार: शब्दालंकार व अर्थालंकार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'अलंकार: शब्दालंकार व अर्थालंकार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'अलंकार: शब्दालंकार व अर्थालंकार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'अलंकार: शब्दालंकार व अर्थालंकार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →