मोठ्या संख्येने आदिवासी लोकसंख्या असलेल्या _______ राज्यातील मंत्रिमंडळाला आदिवासी व्यवहारांसाठी एक मंत्री समाविष्ट करण्याचे अनिवार्य करण्यात आले आहेत. (a) महाराष्ट्र (b) तामिळनाडू (c) ओरिसा (d) मध्य प्रदेश (e) बिहार (f) पंजाब

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Combine Group B Mains 2025 MEDIUM

EN In the states of _______ having a large tribal population, it is mandatory to have a Minister in charge of tribal welfare in the Council of Ministers: (a) Maharashtra (b) Tamil Nadu (c) Orissa (d) Madhya Pradesh (e) Bihar (f) Punjab

फक्त (a), (d), (f) Only (a), (d), (f)

फक्त (b), (c), (e) Only (b), (c), (e)

✓

फक्त (c), (d), (e) Only (c), (d), (e)

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

फक्त (a), (c), (f) Only (a), (c), (f)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय ३ (फक्त (c), (d), (e) - ओरिसा, मध्य प्रदेश, बिहार) आहे.

• कलम १६४(१) मधील आदिवासी कल्याण मंत्री (Tribal Welfare Minister):

• भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलम १६४(१) च्या परंतुकामध्ये (Proviso) अशी तरतूद होती की:

*"बिहार (e), मध्य प्रदेश (d) आणि ओरिसा (c) या राज्यांमध्ये आदिवासींच्या कल्याणाचा कार्यभार सांभाळणारा एक मंत्री असेल."*

• ९४ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २००६:

• या घटनादुरुस्तीद्वारे बिहार राज्याला या यादीतून वगळण्यात आले (कारण बिहारमधून झारखंड वेगळे झाल्यामुळे बिहारमध्ये आदिवासी लोकसंख्या नगण्य राहिली).

• बिहारच्या जागी छत्तीसगड आणि झारखंड या दोन नवीन राज्यांचा समावेश करण्यात आला.

• त्यामुळे मूळ राज्यघटनेनुसार ओरिसा, मध्य प्रदेश आणि बिहार या राज्यांचा समावेश अनिवार्य होता.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

सध्या कलम १६४(१) च्या परंतुकामध्ये चार राज्यांचा उल्लेख आहे:

१) छत्तीसगड २) झारखंड ३) मध्य प्रदेश ४) ओडिशा.

(९४ व्या घटनादुरुस्तीने बिहार वगळले आणि छत्तीसगड व झारखंड जोडले).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

The correct answer is Option 3 (Only (c), (d), (e) - Orissa, Madhya Pradesh, Bihar).

• Constitutional Mandate for Tribal Welfare Minister (Article 164(1) Proviso):

• The original proviso to Article 164(1) of the Constitution mandated:

*"Provided that in the States of Bihar (e), Madhya Pradesh (d) and Orissa (c), there shall be a Minister in charge of tribal welfare who may in addition be in charge of the welfare of the Scheduled Castes and backward classes or any other work."*

• 94th Constitutional Amendment Act, 2006:

• Excluded Bihar from this obligation (since bifurcation into Jharkhand drastically reduced Bihar's Scheduled Tribe population).

• Substituted Bihar with the newly created tribal-dense states of Chhattisgarh and Jharkhand.

• Hence, the traditional trio of states named in the original Constitution comprised Orissa, Madhya Pradesh, and Bihar.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Presently, Article 164(1) proviso applies to four states: Chhattisgarh, Jharkhand, Madhya Pradesh, and Odisha.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#मुख्यमंत्रीवराज्यमंत्रिमंडळ #भारतीयराज्यघटनावराज्यव्यवस्था #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2025 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: