आधुनिक संविधानवाद या संकल्पनेची सुरुवात कोणत्या देशात झाली ?
EN
In which country did the concept of modern constitutionalism originate?
अचूक उत्तर: पर्याय (१) अमेरिका
राज्यशास्त्र आणि घटनात्मक कायद्याच्या इतिहासानुसार पर्याय (१) अमेरिका हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अचूक उत्तर: 'आधुनिक संविधानवाद' (Modern Constitutionalism) म्हणजे केवळ सरकार असणे नव्हे, तर "लिखित संविधानाद्वारे शासनाचे अधिकार मर्यादित करणे, नागरिकांना मूलभूत हक्कांची घटनात्मक हमी देणे, सत्तेचे विभाजन (Separation of Powers) राखणे आणि कायद्याचे राज्य स्थापन करणे." या आधुनिक संकल्पनेची औपचारिक सुरुवात अमेरिकेत (USA) झाली. १७८७ च्या फिलाडेल्फिया परिषदेत जगातील पहिले आधुनिक लिखित संविधान तयार करण्यात आले आणि त्यात १७९१ मध्ये 'बिल ऑफ राइट्स' (मूलभूत हक्क) समाविष्ट करून न्यायालयीन पुनर्विलोकनाची (Judicial Review) पायाभरणी करण्यात आली.
•
पर्याय (२) चुकीचा: इंग्लंडमध्ये अलिखित संविधान आणि संसदीय सार्वभौमत्व आहे; तिथे संविधानापेक्षा संसदेचे सार्वभौमत्व श्रेष्ठ मानले जाते, ज्यामुळे तेथे आधुनिक अर्थाने मर्यादित सरकारचे (Constitutionalism) लिखित मॉडेल नाही.
•
पर्याय (३) चुकीचा: फ्रान्सने १७८९ च्या राज्यक्रांतीनंतर संविधान स्वीकारले, परंतु त्याची सुरुवात अमेरिकेत आधी झाली होती.
•
पर्याय (४) चुकीचा: भारताने १९५० मध्ये संविधान स्वीकारले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: संविधान व संविधानवाद:
•
संविधानवाद (Constitutionalism) = 'मर्यादित शासन' (Limited Government) + 'कायद्याचे राज्य' (Rule of Law).
•
जगातील पहिले लिखित संविधान: अमेरिका (१७८७).
•
जगातील सर्वात मोठे लिखित संविधान: भारत (१९५०).
•
अलिखित संविधानाचा देश: युनायटेड किंगडम (इंग्लंड).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) America
In political theory and comparative constitutional law, Option (1) America is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (1) is correct: Modern Constitutionalism embodies the concept of 'limited government' governed by a supreme written constitution, separation of powers, enforceable fundamental rights (Bill of Rights), and independent judicial review. This concept originated in the United States of America (USA) with the drafting of the Philadelphia Constitution of 1787 and its Bill of Rights in 1791, reinforced by the historic *Marbury v. Madison (1803)* establishing judicial review.
•
Option (2) is incorrect: England practices parliamentary sovereignty under an unwritten constitution, where Parliament is legally supreme without substantive judicial review.
•
Option (3) is incorrect: France adopted its Declaration of the Rights of Man and Citizen in 1789, following the American precedent.
•
Option (4) is incorrect: India adopted its Constitution in 1949/1950.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Constitutional Landmarks:
•
Constitutionalism means government bounded by constitutional limitations (Limited Government).
•
First modern written constitution: United States of America (1787).
•
Longest written constitution: India (1950).
•
Unwritten / codified constitution: United Kingdom.