भारतीय रिझर्व्ह बँकेला वैधानिक 'पतधोरण समिती' (Monetary Policy Committee - MPC) स्थापन करण्याचे अधिकार देण्यासाठी 'रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया कायदा, १९३४' मध्ये कोणत्या वर्षी व महिन्यात सुधारणा (Finance Act Amendment) करण्यात आली?
EN
In which month and year was the 'Reserve Bank of India Act, 1934' amended via the Finance Act to establish the statutory 'Monetary Policy Committee' (MPC)?
योग्य उत्तर पर्याय (१) मे २०१६ आहे.
विश्लेषण:
•
डॉ. ऊर्जित पटेल समितीच्या (Urjit Patel Committee - २०१४) शिफारशींवर आधारित, केंद्र सरकारने वित्त कायदा २०१६ (Finance Act, 2016) संमत करून 'रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया कायदा, १९३४' मध्ये मे २०१६ मध्ये सुधारणा केली.
•
या सुधारणेनुसार आरबीआय कायद्यात कलम ४५ZB समाविष्ट करण्यात आले, ज्यामुळे ६ सदस्यीय वैधानिक पतधोरण समिती (MPC) स्थापन करण्याचा मार्ग मोकळा झाला.
•
केंद्र सरकारने २७ जून २०१६ रोजी सुधारित तरतुदी अधिसूचित केल्या आणि सप्टेंबर २०१६ मध्ये पहिल्या MPC ची प्रत्यक्ष स्थापना करण्यात आली, जिने ऑक्टोबर २०१६ मध्ये पहिले द्विमासिक पतधोरण जाहीर केले.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अचूक: मे २०१६ मध्ये वित्त कायद्याद्वारे ही ऐतिहासिक वैधानिक सुधारणा करण्यात आली.
•
पर्याय (२), (३) आणि (४) चुकीचे वर्ष दर्शवतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पतधोरण समितीची (MPC) रचना:
•
एकूण सदस्य: ६ (३ RBI चे अंतर्गत सदस्य आणि ३ केंद्र सरकारने नियुक्त केलेले बाह्य तज्ज्ञ सदस्य).
•
अध्यक्ष: RBI गव्हर्नर (समान मते पडल्यास निर्णायक मत / Casting Vote देण्याचा अधिकार गव्हर्नरला असतो).
•
बाह्य सदस्यांचा कार्यकाळ: ४ वर्षे (पुनर्नियुक्तीसाठी अपात्र).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1) May 2016.
Analysis:
•
Based on the landmark recommendations of the Dr. Urjit Patel Committee (2014), the Government of India enacted the Finance Act, 2016 to amend the Reserve Bank of India Act, 1934 in May 2016.
•
This historic amendment inserted Section 45ZB into the RBI Act, providing statutory backing for the constitution of the 6-member Monetary Policy Committee (MPC).
•
The amended provisions were formally notified in late June 2016, the MPC was officially constituted in September 2016, and it unveiled its maiden monetary resolution in October 2016.
Distractor Analysis:
•
Option (1) is correct: The Finance Act 2016 received Presidential assent and effected the amendment in May 2016.
•
Options (2), (3), and (4) represent later, incorrect years.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Composition of the Monetary Policy Committee (MPC):
•
Total Members: 6 (3 from RBI ex-officio and 3 external economic experts appointed by the Central Government).
•
Chairperson: Governor of the RBI (holds a casting vote in the event of a tie).
•
External Members' Tenure: 4 years, non-renewable.